Сабақ
Жобаның мақсаты
– Ментальді арифметика жайлы түсіндіру;
– Санау тақтасы абакуспен таныстыру;
– Өз қолымен абакус жасау.
Мұғалімге арналған нұсқаулық
– Жобаның практикалық бөлімінде жұппен жұмыс істейді.
– Оқушылар арифметкалық есептеу/ментальді есептеу секілді тақырыптармен танысуы керек.
– Тәжірибелік бөлімді бастамас бұрын, студенттерге барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.
– Ағаш таяқшамен жұмыс істеу туралы қысқаша нұсқаулық жасаңыз.
– Сабақтың басында оқушыларға PBL (project based learning) айдарын түсіндіру. 4К дағдылары (сыни ойлау, коллаборация, креативтілік, презентация)
Steam сабақтарындағы қауіпсіздік техникасы
Сабақты бастамас бұрын мұғалімге қауіпсіздік техникасымен танысуға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда (ҚТ-да көрсетілген заттарды пайдаланған жағдайда) оқушыларға қысқаша нұсқама жүргізу. Steam сабақтарында қауіпсіздік техникасы сілтемесіне өтіңіз
Теориялық бөлім
Ментальді арифметика – ауызша есептеу жүйесіне негізделген ақыл-ой және шығармашылық қабілеттерді дамыту бағдарламасы. Оны игере отырып, бала бірнеше секунд ішінде санадағы арифметикалық есептерді шеше алады. Бұл әдіс 4 жастан 12 жасқа дейінгі балаларға ұсынылады. Алайда, қазіргі заманғы даму орталықтары ересектерге, әдетте, бір ескертумен үйретуге дайын-сіз неғұрлым кеш бастасаңыз, соғұрлым көп күш қажет болады.
Ментальді арифметика Жапонияда ХVI ғасырда пайда болған. Оқытудың бастапқы кезеңдерінде арнайы шоттар қолданылады — абак немесе соробан. Сандар Рамадан, бөлу жолағынан, тік спицтерден, жоғарғы (“аспан”) және Төменгі (“жер”) сүйектерден тұрады. Бір “аспан” сүйегі бес “жерге” тең. Инелер саны 13-тен 31-ге дейін өзгереді. Жұмыс кезінде бала тек бас бармақ пен сұқ саусақты пайдаланады. Барлық қозғалыстар автоматизмге жеткізіледі. Біраз уақыттан кейін бала қиялдағы абакта есептеулер жүргізеді, ал тапсырмалар суреттер арқылы шешіледі.
Металл арифметикасын оқыту бағдарламасы сол және оң жарты шарлардың тұрақты нейрондық байланыстарын қалыптастыруға бағытталған. Мұғалімдердің пікірінше, бұл факт адамдарға ең тиімді шешімдерді таңдауға және өмірде жетістікке жетуге көмектеседі.
Оқытудың ең айқын нәтижесі-бірнеше секунд ішінде алты таңбалы сандармен арифметикалық амалдарды орындау мүмкіндігі. Бірақ бүгін балаға бұл дағды не үшін қажет болуы мүмкін екенін елестету қиын. Ақыл-ой математикасы бойынша мұғалімдердің пікірінше, ақыл-ойдағы жылдам санау-бұл мақсат емес, жанама әсер. Оқытудың негізгі міндеті-мидың екі жарты шарының синхронды жұмысынан синергия әсеріне қол жеткізу, бұл әр жарты шардың жұмысының әсерінен жеке-жеке асып түседі.
Сонда математикалық қабілеттермен бірге бала дамиды:
- табандылық
- зейіннің шоғырлануы
- фотографиялық жад
- қиял
- шығармашылық ойлау
- ақпаратты өңдеу жылдамдығы
Абакус дегеніміз не?!
Абакус – арифметикалық есептеулер үшін санау тақтасы. Мұндай тақталар біздің дәуірімізге дейінгі V ғасырдан бастап Қытай, Рим және Грецияның ежелгі мәдениеттерінде қолданылған.
Абакус алғаш рет Ежелгі Вавилонда біздің заманымызға дейінгі үшінші мыңжылдықта пайда болғандығы туралы деректер бар. Бұл санау тастары немесе сүйектері қозғалатын ойықтары бар тақта болды. Абакуспен жұмыс жылдам санауды, бүктеуді, бөлуді және үлкен сандармен әрекеттерді калькуляторға қарағанда тезірек жасауды үйренуге көмектеседі. Бүгінгі таңда абакус шоттары ерекше таралған, олар Америкада, Кореяда және Оңтүстік Азияда қолданылады. – арифметикалық есептеулер үшін санау тақтасы. Мұндай тақталар біздің дәуірімізге дейінгі V ғасырдан бастап Қытай, Рим және Грецияның ежелгі мәдениеттерінде қолданылған.
Абакус алғаш рет Ежелгі Вавилонда біздің заманымызға дейінгі үшінші мыңжылдықта пайда болғандығы туралы деректер бар. Бұл санау тастары немесе сүйектері қозғалатын ойықтары бар тақта болды. Абакуспен жұмыс жылдам санауды, бүктеуді, бөлуді және үлкен сандармен әрекеттерді калькуляторға қарағанда тезірек жасауды үйренуге көмектеседі. Бүгінгі таңда абакус шоттары ерекше таралған, олар Америкада, Кореяда және Оңтүстік Азияда қолданылады.
Абакус қалай жұмыс істейді?
Ол ондық бөлшектерді білдіретін сандар мен сөйлеулерді білдіретін жақтаудан, бөлу сызығынан, сүйектерден тұрады. Тоқу инелерінің саны әртүрлі болуы мүмкін, әдетте бұл 13 тоқу инелері, 21, 23, 27 немесе 31 тоқу инелерімен кездеседі. Бит саны спиц санына байланысты. Неғұрлым көп тоқылған болса, соғұрлым көп санды абакуста теруге болады.
Бөлу сызығы сүйектерді жоғарғы және төменгі бөліктерге бөледі. Бірінші сөйлеу бірліктерді білдіреді, екіншісі-ондаған, үшіншісі-жүздеген және т.б. Бірліктердің спицінде жоғарғы сүйек-5 бірлік, төменгі сүйектер – 1 бірлік. Тоқу инесінде ондаған ұқсас жоғарғы сүйек ― 50 бірлік, төменгі-әрқайсысы 10 және т.б.
Абакуста санау үшін бірнеше негізгі ережелерді есте сақтау керек:
- санау тақтасындағы сандар солдан оңға қарай теріледі;
- төменгі түйіндер 1-ден 4-ке дейінгі сандарды білдіреді, жоғарғы сүйек-5 санына сәйкес келеді;
- төмен түсірілген жоғарғы сүйек саны бестен көп екенін білдіреді;
- әрбір тоқу инесі бір санға сәйкес келеді-бірліктер, ондаған, жүздеген, мыңдаған және т.б.
Шоттардағы санды бейнелеу үшін ішкі штангаға сәйкес келетін санын келтіру керек. Мысалы, 6 Саны үшін жоғарғы сүйекті (5) Сол жақтағы инеге жылжытып, бір төменгі сүйекті (1) көтеру керек. Сол сияқты, мысалы, 66 саны көрсетіледі. Тек осы мақсатта екі тоқылған инені пайдалану керек – біреуі бірлік үшін, екіншісі ондаған үшін.
Балалар абакуста санауды тез үйренеді, оларға принципті түсіндіріп, бірнеше мысал көрсету жеткілікті. Бірліктерді санау үшін бір қол қолданылады – оң қол, егер сіз ондаған мен бірліктерді санауыңыз керек болса, онда екі қол да қолданылады.
Қолын қысу керек жұдырыққа, выпрямив үлкен және сұқ саусақтар. Төменгі сүйегін көтереді, үлкен саусақпен, ал түсіреді – сұқ. Тек сұқ саусағыңызбен жұмыс жасаңыз. Егер сізге жоғарыдан және төменнен сүйектерді қосу керек болса, онда бұл бір уақытта екі саусақпен жасалады. Сол сияқты, түйіндерді алып тастау да жүзеге асырылады.
Ақпарат көзі http://domznaniy.ru/1144-10-interesnyh-faktov-o-chislah.html
Практикалық бөлім
1 қадам. Жіңішке ағаш таяқшаларды алып, балмұздақ таяқшасына суретте көрсетілгендей ыстық желімнің көмегімен желімдейміз
2 қадам. Ағаш таяқшалардың үстінен тағы бір балмұздақ таяқшасын желімдейміз
3 қадам. Ортасында тесігі бар кез келген моншақтарды алып, ағаш таяқшалардан өткіземіз, әрбәр ағаш таяқшада 5 моншақтан болуы тиіс
4 қадам. Ағаш таяқшаның жоғарғы жағына тағы 1 қадамда көрсетілгендей балмұздақ таяқшаларын желімдейміз. Дәл суретте корсетілгендей болуы тиіс
5 қадам.Ағаш таяқшаның ең жоғарғы жағына әрбірінен 1 моншақтарды өткізіп шығамыз. Дәл суреттегідей
6 қадам. Өз қалауыңызша таяқшаларды гуашьпен немесе т.б. бояйтын құралдармен бояп қойсаңыздар болады
Қорытынды
Бұл сабақта оқушылар тез есептеудің тәсілін жане ментальді арифметика жайлы, абакуста қалай есептеуге болатыны жайлы білді. Өз қолдарымен санау тақтасы абакусты жасады.
Бұл жобада әр оқушы санат бойынша STEAM титулымен марапатталады:
– Сіз өзіңіз, ментальді арифметиканы және абакуста есептеуді үйрендіңіз , сіз – нағыз математиксіз!
– Сіз жұппен жұмыс істей отырып, әріптесіңізді тыңдап және бірге жұмыс істеп, топтық жұмыс дағдыларын дамыттыңыз. Практикалық жұмыс барысында сіз өз шығармашылығыңызды және біліктілігіңізді көрсеттіңіз.
Бағалау
