1 апта
Жобаның мақсаты
– Массаларды Салыстыру, қосу және азайту ережелерімен таныстыру; шамаларды өлшеудің жалпы принципі туралы білімді бекітуді жалғастыру.
– Объектілерді салыстыра білуді дамыту.
– Өздігінен иінтіректі таразы жасау және оны іс жүзінде қолдану.
Мұғалімге арналған нұсқаулық
– Оқушыларды мына тақырыптармен таныстыру керек: масса, тепе-теңдік, таразының түрлері, қандай зат ауыр және қандай жеңіл.
– Жобаның эксперименттік бөлімінде оқушылар жұппен жұмыс істейді.
– Тәжірибелік бөлімді бастамас бұрын, оқушыларға барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.
Теориялық бөлім
Құрметті оқушылар, сұрақтарға жауап беріңіз:
– Дене салмағын қалай өлшеуге болады?
– Үйде таразының қандай түрлері бар?
– Олар нені көрсетеді? (кг)
Таразы – дене салмағын ауырлық күшіне тең деп есептей отырып, оларға әсер ететін салмақ бойынша анықтауға (өлшеуге) арналған құрылғы немесе аспап. Дене салмағын анықтамалық массаның салмағымен салыстыру арқылы да, басқа физикалық шамалар арқылы осы күшті өлшеу арқылы да анықтауға болады. Әр түрлі заттардың дене салмағы санына байланысты.
Егер салмағы көп болса-ауыр, аз болса – жеңіл.
Зерттеу бөлімі
Жұптаса жұмыс жасау:
Сіздің алдыңызда әртүрлі заттар бар. “Қандай зат ауыр?””, ал ” қандай жеңіл?”. Кестеде дәлелдеріңізді көрсетіңіз (оқушылар кестені басқа ұсақ заттармен өз бетінше толықтыра алады).
| Заттың атауы | Ауыр & Жеңіл |
| Өшіргіш – ұштағыш | |
| Қарындаш – сызғыз | |
| Дәптер – кітап | |
| … | |
| … | |
| … |
Практикалық бөлім
| Қадам 1. Балалар командаларға бөлінеді. Қадам 2. Қадамдық алгоритмді қолдана отырып, қажетті құралдардың көмегімен әр топ өздігінен таразы жасайды. | |
| Қадам 3. Барлық қажетті материалдармен танысыңыз: |  |
| Қадам 4. 2 пластикалық стакан алыңыз-2 дана.Содан кейін екі жағынан тесік (дырокол қолданыңыз) жасаңыз. Немесе шпажканың үшкір жағы арқылы екі тесікті бірден жасасаңыз болады. |  |
| Қадам 5. Бірдей ұзындықтағы арқанды кесіңіз-2 дана. Содан кейін арқанды стаканда жасалған тесіктен өткізіп байлаңыз. |  |
| Қадам 6. Енді ойықтары бар ілгіштерді алыңыз. Бұл ағаш немесе пластикалық ілгіштер, олардың жоғарғы жағында саңылаулары бар. |  |
| Қадам 7. Содан кейін шелектерді ілгішке іліңіз. Шыныаяқтарды иықтардың қарама-қарсы жақтарына іліңіз. Аяқтағаннан кейін, шелектерді тексеру үшін таразыны көтеріп, үстіңгі жағынан ұстаңыз. Екі шелек бір деңгейде ілінуі керек-егер біреуі екіншісінен жоғары болса, жіптің ұзындықтарын реттеу керек. |  |
| Қадам 8. Жасаған таразыларыңызды есіктің тұтқасына іліңіз. (шкаф, Ілгіш және т. б. тұтқаларын қолдансаңыз болады) | |
| Қадам 9. Жобаның зерттеу бөлімінде сіз қандай заттардың ауыр және қайсысы жеңіл екенін алдын-ала анықтадыңыз. Ал қазір жасалған таразылардың көмегімен сіз дәлелдеріңізді тексере аласыз. Енді заттарды өлшеңіз. Оларды қалай теңестіруге болады? | |
| Таразының оң жағы | Таразының сол жағы | Ауыр / жеңіл |
| Өшіргіш | Қарындаш | |
| Ұштағыш | Сызғыш | |
| … | ||
| … | ||
| … | ||
| … | ||
| … |
Қадам 11. Сондай-ақ, сіз түрлі жарма әкелдіңіз. Біз оларды да өлшейміз.
Оқушылар топпен жұмыс істейді. Әкелген заттарыңызды өлшеңіз және кестені толтырыңыз.
Қорытынды
Оқушылар әртүрлі заттардың дене салмағы әртүрлі екенін, жалпы дене салмағы заттар санына байланысты екенін білді. Егер көп болса-ауыр, аз-жеңіл. Сонымен қатар топ бойынша иінтіректі таразы жасап шығарды.
Бұл жобада әр оқушыға STEAM атағы беріледі:
– Сіз өз бетіңізше, көптеген заттардың салмағы мен тепе – теңдікті зерттедіңіз, сіз нағыз математик ғалымсыз!
– Сіз өзіңіз таразы құрылығысын жасадыңыз. Бұл өз кезегінде технологиялық процесс. Құттықтаймыз, Сіз – жас инженер-технолог!
Бағалау
