1-сабақ
Жоба мақсаты
– Күш әрекетінің бағытын анықтау;
– Өз қолыңызбен пантограф жасау.
Мұғалімге нұсқаулық
– Оқушылар жеке жұмыс істейді;
– Теориялық бөлімге қысқаша шолу жасап, практикалық бөлімді бастаңыз.
Steam сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері
Сабақты бастамас бұрын мұғалімге қауіпсіздік ережелерімен танысуға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда (ҚЕ-де көрсетілген заттарды пайдаланған жағдайда) оқушыларға қысқаша нұсқама жүргізу. Қауіпсіздік ережелерімен танысу үшін сілтеме бойынша өтіңіз STEAM сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері
Теориялық бөлім
Әр денеге бір уақытта бірнеше күш әсер етуі мүмкін. Осы күштердің мәнінен объект қозғалады немесе қозғалмайды немесе тепе-теңдікте болады. Денеге бірнеше күш әсер етсе және дене қозғалыссыз болса, онда бұл күштер тең және қарама-қарсы бағытта бағытталған. Денеге әсер ететін әрбір күштің бағыты бар. Мысалы, тартылыс күші әрқашан төменге бағытталған. Үйкеліс күші әрқашан қозғалысқа қарама-қарсы бағытта әрекет етеді.
Ежелгі заманнан бері адамдар осы күштердің бағыты мен мөлшерін өзгерту үшін механизмдерді қолданып келеді. Осы сабақта біз осындай механизмдердің бірін жасаймыз.
https://ru.freepik.com/vectors/background’>Background вектор создан(а) brgfx – ru.freepik.com
Механизмдер – бұл белгілі бір тапсырмаларды орындау үшін қолданылатын механикалық құрылғылар. Тұтқалар сияқты қарапайым механизмдер бізге орындай алмайтын тапсырманы орындауға мүмкіндік береді. (Қайта өрлеу дәуірінің ғалымдары қарапайым механизмдердің алты түрін анықтады: рычаг, сына, шкиф, бұранда, дөцгелек және ось және көлбеу жазықтық.) Ойын алаңындағы әткеншекті елестетіп көріңіз. Сіз өзіңіздің досыңызды жерден көтере алмауыңыз мүмкін, бірақ егер әрқайсыңыз әткеншектің әр түрлі жағында отырсаңыз, онда сіз досыңызды оңай көтере аласыз. Бұл тұтқаның жұмысының арқасында.
Пантограф – бұл сызбаларды көшіруге көмектесетін машина. Ол екі тұтқаны біріктіреді. Сіз оны қалай қолданғаныңызға байланысты, сіз үлкейтілген, кішірейтілген немесе төңкерілген көшірмені аласыз.
Практикалық бөлім
1. 20 см Х 2,5 см өлшемде екі картон тіктөртбұрышын мұқият кесіңіз (немесе ересек адамнан кесуге көмектесуін сұраңыз).
2. Пантографтың жиналмалы бөлігін жасау үшін 10 см Х 2,5 см өлшемде екі картон тіктөртбұрышты мұқият кесіңіз.
3. “I”пішінін қалыптастыру үшін алдыңызға ұзын тіктөртбұрыш қойыңыз.
4. “I” фигурасын “F” фигурасына айналдыру үшін басқа ұзын тіктөртбұрыш пен қысқа тіктөртбұрышты қолданыңыз.
5. “F” формасындағы қысқа көлденең сызықтың ұшын “F”формасындағы жоғарғы сызықтың ортасына қосу үшін соңғы қысқа тіктөртбұрышты қолданыңыз.
6. Таяқтарды қосу үшін қиылыстарға түймелерді(кнопка) қолданыңыз. Қарындаш үшін үш тесік жасаңыз және оларды фотодағыдай орнатыңыз. Біреуі ортасында, екіншісі ұзын төртбұрыштардың ұштарында.
7. Енді сізде сынаққа дайын пантограф бар. Пантографтың бір ұшын қимылсыз ұстаңыз және екінші ұшын қағазға бояуды бастаңыз. Екінші ұшымен, ортасындағы қарындашпен сурет салуға тырысыңыз. Бір қарындашты қозғалыссыз ұстау керек. Екінші қарындашпен сызыңыз, ал үшіншісі суреттің үлкейтілген нұсқасын салады.
Қарындашпен сурет салғанда, сіз бүкіл пантографты аккордеон сияқты қозғалтуға мәжбүр ететін тұтқаларды басып, тартасыз. Алайда, ауладағы әткеншектен айырмашылығы, бұл тұтқалар салмақты көтермейді немесе түсірмейді — олар объектінің қозғалатын қашықтықты басқарады (бұл жағдайда маркер).
Бұл жобада әр оқушы STEAM титулымен марапатталады:
– Сіз көшіру механизмін түсіндіріп, құра алдыңыз, сіз нағыз инженерсіз!
Бағалау
PBL бойынша бағалау критерийлері:
Project based learning (жобаға бағытталған оқыту) – бұл оқушылар жобада жұмыс жасау арқылы білім мен дағдыларды игеріп, шынайы, қызықты және күрделі сұраққа, мәселеге жауап табу мақсатында оқыту әдісі.
.png)
