2-сабақ

Практикалық бөлім

Осы аптада сіз су тазарту қондырғыларын салуды жалғастырасыз, жүйені іске қосасыз және судың сапасына физика-химиялық талдау жасайсыз.

Қадам 1. Су тазарту қондырғыларының материалдары мен макетін дайындаңыз

Қадам 2. Көк қағаздан (киіз немесе картон) су қоймасының (өзен, көл) макетін жасаңыз, содан кейін үйдің орналасуының сол жағына  желімдеңіз

Қадам 3. Сорғыларды қосу— 2 сорғыны және 2 батарея бөлігін алыңыз- содан кейін сымдарды қосыңыз (қызыл-қызыл (анод+); қара-қара (катод-))- сізде 2 сорғы және 2 батарея бөлімі болуы керек

Қадам 4. Құбырларды қосу- бірінші сорғыны ванна кабинасының астында орналасқан контейнерге батырыңыз және контейнердің жанына батарея бөлімін орнатыңыз- оған ұзындығы 40 см-ден аспайтын силикон шлангты жалғаңыз және бұл шлангты конвейері бар контейнерге батырыңыз, ағып кетпес үшін шлангты ыстық желіммен бекіту керек— екінші сорғыны конвейердің түбіне батырып, контейнердің жанына батарея бөлімін орнатыңыз- екінші сорғыға шлангты қосыңыз ол сүзгілеудің (фильтрациядан шыққан шланг) жоғарғы бөлігімен байланысады — содан кейін, сүзгіге жақын тесік жасап, фильтрацияның түбіне (шүмегіне) қосылған силикон шлангты шығарып, осы шлангты су қоймасына қарай тартыңыз- осыдан кейін оны душ шлангысымен жалғаңыз

Қадам 5. Барлық түйіндерді тексеріңіз— ыстық Желімді пайдаланып, барлық қосылыстарды мөрлеңіз- шлангтарды қатты қисық сызықтар болмайтындай етіп тексеріңіз

Қадам 6. Краннан төменде көрсетілген контейнерлерге су құйыңыз:- аэротенк- УК-дезинфекция- біріншілік және екіншілік тұндырғыштарға

Қадам 7. Шешімді дайындаңыз:500 мл суға:- аздап топырақ- май- аздап апельсин шырыны және т. б- Мұның бәрін араластырып, ағынды сулар жиналатын резервуарға құйыңыз (торға дейін)Бұл лас су — ағынды суды көрсету үшін қажет

Қадам 8. Жүйені іске қосу.— УК-дезинфекцияны қосыңыз-1 және 2 тұндырғышты қосыңыз- конвейерді қосыңыз- екі сорғыны қосыңыз !!!Назар аударыңыз! Процесті мұқият бақылау маңызды!

Құттықтаймыз!!! Ағынды суды тазарту қондырғысы дайын!

Эксперименттік бөлім.

Жобаның зерттеу бөлігін химия кабинеттерінде (зертханада) орындау ұсынылады.Химиялық ыдыстармен және реактивтермен жұмыс істеу бойынша Қауіпсіздік техникасының ережелерін мұқият оқыңыз!

Тәжірибе №1. Суды органолептикалық талдау

Қажетті материалдар:
— шыны (түтік)
— №1 сынама-ағынды сулар (дайындалған ерітінді/лас су)
— №2 сынама — тазартылғаннан кейінгі су(сүзілгеннен кейінгі шлангтан / тазартылған судан)

Қадам 1. Түтікке екі үлгіні салыңыз: ағынды сулар және тазартылған су.

Қадам 2. Содан кейін төмендегі кестені толтырыңыз:

1. Агрегаттық күй: газ тәрізді, сұйық, қатты (егер қоспалар болса,қандай сипатта болады).
2. Мөлдірлік: мөлдір/әлсіз опалесцир/опалесцир суы/сәл бұлдыр/бұлдыр/қатты бұлдыр.

Мөлдірлік шрифт әдісімен белгіленеді: — Су биіктігі 30 сантиметр болатын мөлдір цилиндрлік контейнерге құйылады және мәтіні бар параққа қойылады. Ол биіктігі 3,5 мм болатын орташа типографиялық шрифтпен жасалған. Судың қалыңдығын өлшеу керек, ол арқылы мәтінді жақсы көруге болады. Кейде сұйықтықтың бұлыңғырлығы көзбен айқын анықталады. Ол үшін биіктігі 10-12 сантиметр пробиркаға су құйып, суспензияның бар-жоғын көзбен қарап тексереді. Судың органолептикалық қасиеттерін дәлірек бағалау үшін сұйықтыққа фотометриялық талдау жасайтын арнайы құрылғы қолданылады.

3.  Түсі
4. Иісі

Суды физика-химиялық талдау

Тәжірибе №2. Судың сутектік көрсеткішін анықтау

Қажетті материалдар:
— индикаторлық қағаз
— шыны (түтік)
— №1 сынама-ағынды сулар (дайындалған ерітінді/лас су)
— №2 сынама — тазартылғаннан кейінгі су(сүзілгеннен кейінгі шлангтан / тазартылған судан)

Қадам 1. Екі түтікке екі үлгіні құйыңыз: ағынды сулар және тазартылған су)

Қадам 2. 2 индикаторлық қағазды бірнеше секундқа үлгілерге батырыңыз (жеке-жеке).

Қадам 3. Содан кейін рН анықтамалық шкаласын қолдана отырып, сутегі көрсеткішін анықтаңыз. Алынған мәліметтерді кестеге жазыңыз.

Тәжірибе №3. Судың перманганатты тотығуын анықтау

Қажетті материалдар:
— калий перманганаты 
— шыны (түтік)
— №1 сынама-ағынды сулар (дайындалған ерітінді/лас су)
— №2 сынама — тазартылғаннан кейінгі су(сүзілгеннен кейінгі шлангтан / тазартылған судан)

Қадам 1. Талдау үшін калий перманганатының қаныққан ерітіндісін дайындаңыз. 25 мл таза суға жарты шай қасық калий перманганаты қосыңыз. 

Қадам 2. Пробиркаға екі үлгіні салыңыз: ағынды сулар мен 50 мл тазартылған су. Содан кейін бөлме температурасында 20-30 минутқа қалдырыңыз. Зерттелген үлгілерге күн сәулесінің тікелей түсуіне жол бермеңіз.

Қадам 3. Әрі қарай, әйнекті ақ қағазға қойып, сыналған ерітіндінің түсінің өзгеруін бағалаңыз. Салыстыру үшін, жақсы сүзгіден өткен таза ағын судың калий перманганатымен боялған үлгісін эталон ретінде пайдалануға болады. 

Пробиркадаңы судың тотығу деңгейінің жоғарылауымен судың сынамасы едәуір бозарып, сарғыш-қызғылт түске айналады, шыныаяқтың түбінде қара тұнба пайда болуы мүмкін. Тотығудың жоғары деңгейі үлгіні сары немесе қоңыр етеді (қызғылт және қызғылт реңктер толығымен жоғалады), кейде ол толығымен түссізденіп, түбінде мол қара тұнба пайда болады.

Тәжірибе №4. Судағы оттегін анықтау

Қажетті материалдар:

— шыны (түтік)
— №1 сынама-ағынды сулар (дайындалған ерітінді/лас су)
— №2 сынама — тазартылғаннан кейінгі су(сүзілгеннен кейінгі шлангтан / тазартылған судан)

Қадам 1. Түтікке екі үлгіні салыңыз: ағынды сулар мен 50 мл тазартылған су.Бір күнге қалдырыңыз.

Қадам 2. 24 сағат өткеннен кейін, әйнекті араластырмай, көпіршіктердің болуын/болмауын орнатыңыз. Көпіршіктер оттегінің болуын көрсетеді.

Барлық алынған деректерді кестеге жазыңыз:

Көрсеткіштер№1 үлгі (ағынды сулар-тазартылғанға дейін)№ 2 үлгі (тазартылған су)
Сынамалардың алынған күні мен уақыты  
Органолептикалық көрсеткіштерАгрегаттық күйі  
Шөгіндінің болуы  
Мөлдірлік / бұлдырлық  
Түсі  
Иісі  
Физикалық-химиялық көрсеткіштерСутектік көрсеткіш рН  
Перманганатты тотығу  
Оттегінің болуы  
Жалпы кермектілігі  
Нитраттар/аммиак  
Фосфаттар  
Сульфаттар