Сабақ
Жұмыстың мақсаты:
- азық – түлік өнімдерінде көміртектің болуын тәжірибе негізінде дәлелдеу.
Күтілетін нәтижелер
Жобаны зерттегеннен кейін студенттер:
- Топтық жұмыс дағдыларын қалыптастыра алады
- алынған ақпаратты талдай және қорытындылай алады
- өз бетінше логикалық қорытынды жасай алады
Мұғалімге арналған нұсқаулық:
- Тапсырма жұппен орындалады
- Зертханалық жұмысты бастамас бұрын, сілтеме бойынша қауіпсіздік ережелерімен танысыңыз:
- Жұмыс парағын жүктеп алу үшін сілтемеге өтіңіз:
Ескерту:
- Өрт қауіпсіздігі ережелерін сақтай отырып, ұқыпты жұмыс жасаңыз.
- Қыздырылған затқа қарай иілмеңіз.
- Ыстық заттарды тасымалдау үшін қысқыштарды қолданыңыз.
Теориялық бөлім
Көміртек өмірге қажетті негізгі элемент болып табылады. Ол тірі организмдердің құрылыс материалы болып табылатын органикалық қосылыстардың негізін құрайды.
Бұл қосылыстарға қарапайым қанттардан бастап, күрделі ақуыздар мен ДНҚ молекулалары жатады. Оттегісіз қыздырылған кезде органикалық заттар пиролиз деп аталатын процестен өтеді. Бұл процестің нәтижесінде күрделі молекулалар қарапайым заттарға, соның ішінде көміртекке ыдырайды. Қалған тұнба негізінен көміртегі болып табылады.
Практикалық бөлім
1-қадам. Спирт шамын жағыңыз. Қанттың аз мөлшерін қасыққа салыңыз да, оны спирт шамының жалынында ақырын қыздырыңыз. Қыздырылған кезде қантта қандай өзгерістер байқалды? Неліктен ол қараяды?
2-қадам. Макаронның кішкене бөліктерін алыңыз да, оларды құрғақ сынауыққа салыңыз. Спирт шамының жалынында ақырын қыздырыңыз. Реакцияны бақылаңыз. Сынауық қабырғасында не байқалады?
3-қадам. Жеңілдетілген теңдестірілген химиялық реакция теңдеуін жазып көріңіз. Қорытынды жасаңыз.
Қорытынды
Жүргізілген тәжірибе нәтижесінде оқушылар қант пен макаронның құрамында көміртегі бар екеніне көз жеткізді. Құрамында көміртегі бар органикалық заттар қызған кезде олардың ыдырауы жүреді, көміртегі және басқа заттар түзіледі.