Сабақ
Жұмыстың мақсаты:
- Сірке қышқылының негізгі химиялық қасиеттерін тәжірибе арқылы растау.
- Сірке қышқылының әртүрлі заттармен әрекеттесуін зерттеу.
- Қышқылдарға сапалы реакциялар жүргізуді үйрену.
Күтілетін нәтижелер
Жобаны зерттегеннен кейін оқушылар:
- Топтық жұмыс дағдыларын қалыптастыра алады
- алынған ақпаратты талдай және қорытындылай алады
- өз бетінше логикалық қорытынды жасай алады
Мұғалімге арналған нұсқаулық:
- Тапсырма 3-4 адамнан тұратын топтарда орындалады
- Зертханалық жұмысты бастамас бұрын, сілтеме бойынша қауіпсіздік ережелерімен танысыңыз:
- Жұмыс парағын жүктеп алу үшін сілтемеге өтіңіз:
Теориялық бөлім
Сірке қышқылы (CH3-COOH)– сірке суының құрамында кездесетін органикалық қышқыл. Оның қышқыл дәмі мен тән иісі бар. Барлық қышқылдар сияқты сірке қышқылы металдармен, негіздермен, тұздармен және индикаторлармен әрекеттеседі. Жұмыс барысында біз осы қасиеттердің кейбірін зерттейміз.
Практикалық бөлім
Тәжірибе №1. Сірке қышқылының индикатормен әрекеттесуі.
1-қадам. Сынауықтардың біріне 2 мл сірке қышқылын қосыңыз.
2-қадам. Индикатордың бірнеше тамшысын қосыңыз.
3-қадам. Түстің өзгеруін бақылаңыз.
Тәжірибе №2. Сірке қышқылының металмен әрекеттесуі.
4-қадам. Кішкене металл болтты сынауыққа салыңыз.
5-қадам. Сірке қышқылын қосыңыз.
6-қадам. Болып жатқан өзгерістерді бақылаңыз.
Тәжірибе №3. Сірке қышқылының тұзбен әрекеттесуі.
7-қадам. Сынауыққа кішкене мөлшерде сода салыңыз.
8-қадам. Сірке қышқылының бірнеше тамшысын қосыңыз.
9-қадам. Болып жатқан өзгерістерді бақылаңыз.
Жұмыс парағындағы кестені толтырыңыз:
Кесте 1.
| Тәжірибе № | Химиялық реакция теңдеуі | Бақыланған өзгерістер | Тұжырым |
1 | |||
2 | |||
3 |
Қорытынды
Тәжірибе барысында оқушылар сірке қышқылының химиялық қасиеттерін зерттеді. Бұл тәжірибелер оларға сірке қышқылының қышқылдарға тән қасиеттерге ие екеніне және әртүрлі заттармен белсенді әрекеттесетініне көз жеткізуге мүмкіндік берді.