Сабақ
Жұмыстың мақсаты:
- Сірке қышқылының мырышпен реакциясын зерттеу
- Тұз қышқылының мырышпен реакциясын зерттеу
Күтілетін нәтижелер
Жобаны зерттегеннен кейін оқушылар:
- Топтық жұмыс дағдыларын қалыптастыра алады
- алынған ақпаратты талдай және қорытындылай алады
- өз бетінше логикалық қорытынды жасай алады
Мұғалімге арналған нұсқаулық:
- Тапсырма жұппен орындалады
- Зертханалық жұмысты бастамас бұрын, сілтеме бойынша қауіпсіздік ережелерімен танысыңыз:
- Жұмыс парағын жүктеп алу үшін сілтемеге өтіңіз:
Теориялық бөлім
Сұйылтылған қышқылдар металдармен әрекеттескенде, қызықты химиялық реакцияларды тудырады. Белсенді металдармен әрекеттесіп, олар тұздар түзеді және сутегі газы бөлінеді.
Металдардың белсенділік қатары қай металдардың қышқылдармен әрекеттесетінін болжауға көмектеседі. Магний мен мырыш, алюминий секілді белсенді металдар қышқылдармен оңай әрекеттеседі, ал мыс пен күміс сияқты белсенділігі төмен металдар реакцияға түспейді.
Реакция мысалдары:
- Магнийдің тұз қышқылымен реакциясы:
Магний + Тұз қышқылы → Магний хлориді + Сутегі - Мырыштың сірке қышқылымен реакциясы:
Мырыш + Сірке қышқылы → Мырыш ацетаты + Сутегі
Практикалық бөлім
1-қадам. Қажетті материалдарды дайындаңыз. Қышқылдармен жұмыс істеу алдында қолғап киюді ұмытпаңыз. Бұл тәжірибеде 70%-дық тағамдық сірке қышқылы және 9%-дық тұз қышқылына негізделген тұрмыстық тазартқыш сұйықтық қолданылады.
2-қадам. Әрбір сынауыққа мырыш түйірін салыңыз.
3-қадам. Бір сынауыққа кішкене мөлшерде сірке қышқылын, ал екінші сынауыққа тұз қышқылын құйыңыз.
4-қадам. Реакцияны бақылаңыз. Екі сынауықтағы реакцияны салыстыра отырып, қорытынды жасаңыз. Өз бақылауларыңыз бен тұжырымдарыңызды Жұмыс парағына жазыңыз.
Қорытынды:
Бұл тәжірибеде оқушылар сұйылтылған қышқылдардың металдармен қалай әрекеттесетінін бақылап, металдардың белсенділік қатары негізінде реакцияларды болжауды үйренді.