Екі таңбалы сандарды қосу алгоритмі
Make a Ten by PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder, licensed under CC-BY-4.0 (https://phet.colorado.edu)
Мақсаты:
- Екі таңбалы сандарды қосуды үйрену;
- Жүздіктерді қосуды үйрену;
- Санаудың ірілендірілген бірлігі жүздікті құру.
Бұл виртуалды жұмыс математика сабағында келесі тарауы бойынша пайдалануға арналған:
- 2 сынып. “Екі таңбалы сандарды қосу және азайту. Жүздіктер”
Теориялық бөлім
Сандарды қосқанда, олардың санын біріктіреміз. Елестетіп көріңізші, сізде 25 алма бар, ал сіздің досыңызда тағы 32 алма бар. Сізде қанша алма бар екенін білу үшін осы екі санды қосу керек.
Сандардың санаты
- Бірліктер: бұл біз санау кезінде қолданатын ең кішкентай санат. Мысалы, 25 санында 5 саны 5 бірлікті білдіреді.
- Ондықтар: он бірлік бір ондықты құрайды. 25 санында 2 саны 2 ондықты білдіреді.
- Жүздіктер: он ондықтар жүзді құрайды. Мысалы, 100 саны жүз бірліктен тұрады.
Бағанға қосу алгоритмі
Сандар үлкейген сайын, ойша қосу қиын болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда біз бағандап қосу әдісін қолданамыз.
- Сандарды жазу:
Біз сандарды бір-бірінің астына жазамыз. Осылайша бірліктер бірліктердің астында, ондықтар ондықтардың, ал жүздіктер жүздіктердің астына жазылады.
- Бірліктерді қосу:
Біз қосуды бірлік санатынан бастаймыз.
Егер бірліктердің қосындысы 10-нан аз болса, нәтижені бірлік санатындағы сызықтың астына жазамыз.
Егер бірліктердің қосындысы 10-нан үлкен немесе оған тең болса, біз тек нәтиже бірліктерін жазамыз, ал ондықты келесі санатқа (ондыққа) ауыстырамыз.
- Ондықтарды қосу:
Тасымалдауды қосуды ұмытпай, ондықтарды қосамыз (егер ол болса).
Біз нәтижені ондықтар санаттағы сызықтың астына жазамыз.
Жүздіктерді қосу (бар болса):
Жүздіктерді қосамыз.
Біз нәтижені жүздіктер санаттағы сызықтың астына жазамыз.
Виртуалды эксперимент
Explore экранында оқушылар сандарды біріктіру және бөлу жолын үйрену арқылы орын мәніне, қосу және тіпті азайту стратегияларына назар аудара алады. Мұғалім бұл экранды сандар туралы түсіндіру құралы ретінде пайдалана алады. Ойын экранында оқушылар қосу дағдыларын дамытатын тапсырмаларды орындайды.
Жұмыс барысы:
1-қадам. Сізге 3 түрлі режим берілген: “Explore”, “Adding” және “Game”. “Explore” бөлімін ашыңыз.

“Explore” бөлімі
2-қадам. Жұмыс аймағында сізге берілген:
- Он саны (1);
- Жүздіктер, ондықтар, бірліктер (2);
- Қосындының нәтижесі (3);
- Қосындының нәтижесін жасыру батырмасы (4);
- Қайта бастау батырмасы (5).

3-қадам. Он санын бірліктерге жіктеңіз. Көрсетілген қолдың үстінен басып сүйреу арқылы бірліктерге жіктей аласыз.

4-қадам. Экранға бірнеше ондықтар мен бірліктерді шығарып, қосыңыз. Сан жазылған парақтардың жоғарғы жағын ұстап тұрып басу арқылы азайту орындайсыз, ал төменгі жағын ұстап тұрып басу арқылы сандарды бір-біріне қосасыз.

5-қадам. Экранға бірнеше жүздіктер, ондықтар мен бірліктерді шығарып, қосыңыз. Реттілік бойынша бірінші кезекте жүздіктер, кейін ондықтар мен бірліктер қосылады.

“Adding” бөлімі
6-қадам. “Adding” бөлімін ашыңыз.

7-қадам. Екі қосылғыш сандарды беріңіз. Қалам мен парақ бейнеленген батырманы бассаңыз экранға калькулятор шығады. Санды беріп, “Submit” басыңыз.

8-қадам. Бір қосылғышты ұстап, екінші қосылғыштың үстіне апарып қойып, қосындының мәнін табыңыз.

“Game” бөлімі
9-қадам. “Game” бөлімін ашыңыз. Сізге 10 деңгейде қосуға арналған тапсырмалар берілген. Бірініші деңгейді ашыңыз.

10-қадам. Экранда берілген қосу есебін шығарыңыз.

11-қадам. Келесі есепке өтіңіз және шығарыңыз. Сізге әр деңгейде 10 есептен беріледі. Есептерді шығарып болғаннан кейін, келесі деңгейлердің тапсырмаларына өтіңіз.

Қорытынды
Екі таңбалы сандар мен жүздіктерді қосу — бұл математиканы одан әрі оқуда пайдалы болатын маңызды дағды. Тұрақты тәжірибе оқушыларға осындай тапсырмаларды тез және сенімді орындауға көмектеседі. Симулятор тақырыпты жақсы түсіну үшін арнайы қолданбалы көрнекі құрал бола алады.
Терминдер сөздігі
- Explore — Исследовать — Зерттеу
- Adding — Сложение — Қосу
- Game — Игра — Ойын
- Hide total — Скрыть итог — Нәтижені жасыру
