Ньютонның екінші заңы

Forces and Motion: Basics by PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder, licensed under CC-BY-4.0 (https://phet.colorado.edu)

Жоба тақырыбы: Ньютонның екінші заңы

9 сынып

Жұмыс мақсаты:

• Ньютонның екінші заңын дәлелдеу. 

Практикалық бөлім

Виртуалды экспериментті бастау үшін “Acceleration” таңдаңыз.

Бұл виртуалды экспериментке арналған шағын нұсқаулық.

1-бөлім. Тең—әсерлі күш

Виртуалды эксперимент.

1-қадам. Денені жылжыту үшін оған біраз күш салыңыз. Тең-әсерлі күш нөлге тең емес екенін байқаңыз. Үдеу қалай өзгереді?

2-қадам. Қолданылатын күшті бірте-бірте арттырыңыз. Денеге әсер ететін тең-әсерлі күшінің арта түсетінін байқаңыз. Үдеу қалай өзгереді?

3-қадам. Сырғанау үйкеліс күші түсірілген күштен үлкен болғанша үйкеліс коэффицентін арттырыңыз, бірақтең-әсерлі күші нөлге тең емес. Не болып жатыр? Үдеу қалай өзгереді?

4-қадам. Тең-әсерлі күш бағыты өзгергенін және үдеу теріс болғанын байқаңыз. Үдеу және тең-әсерлі күш векторлық шамалар, сондықтан бағыт өзгергенде бұл шамалар өзгереді.

5-қадам. Дененің тоқтағанын күтіңіз. Тең-әсерлі күш қайтадан нөлге тең. Үйкеліс коэффициентін азайтыңыз. Не болып жатыр? Тең-әсерлі күш және үдеу артып, қайтадан оң болады.

6-қадам. Қорытынды жасаңыз.

2-бөлім. Масса

Виртуалды эксперимент.

1-қадам. Экспериментті қайта бастаңыз. Денені қозғалту үшін оған біраз күш салыңыз. Тең-әсерлі күш және үдеу оң екенін байқаңыз.

2-қадам. Тағы бір қорап қосыңыз. Тең-әсерлі күш өзгермейтіндей үйкеліс коэффициентін азайтыңыз. Үдеу қалай өзгереді?

3-қадам. Қорытынды жасаңыз.

Қорытынды

Ньютонның екінші заңында айтылғандай, үдеу денеге әсер ететін тең-әсерлі күшіне тура пропорционал және дененің массасына кері пропорционал.

Глоссарий

Applied force — Қолданылатын күш

Forces — Күштер

Sum of forces — Тең-әсерлі күш

Values — Сандық мәндер

Masses — Массалар

Speed — Жылдамдық

Friction — Үйкеліс

Acceleration — Үдеу

None — Еншқандай

Lots — Жоғары