1-сабақ

Жобаның мақсаты

1. Судың қасиеттерін зерттеу.
2. Ауыз судың ластану себептерін зерттеу. Және оларды тазарту әдістері.
3. Суды тазарту үшін сүзгі қондырғысын жасау.

Мұғалімге арналған нұсқаулық

— Жобаның практикалық бөлімінде оқушылар 4-5 адамнан тұратын топтарда жұмыс істейді.
— Оқушылар судың қасиеттері, суды ластайтын факторлар, тазарту әдістері, сүзу терминімен танысуы керек.
— Практикалық бөлімді бастамас бұрын, оқушыларға барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.
— Кеңсе пышағымен жұмыс істеу туралы қысқаша нұсқаулық жасаңыз. Тек мұғалім ғана кеңсе пышағымен жұмыс істейді. 
— Сабақтың басында оқушыларға PBL (project based learning) айдарын түсіндіріңіз. 4К дағдылары (сыни ойлау, коллаборация, креативтілік, презентация)

Steam сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері

Сабақты бастамас бұрын мұғалімге қауіпсіздік ережелерімен танысуға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда (ҚЕ-де көрсетілген заттарды пайдаланған жағдайда) оқушыларға қысқаша нұсқама жүргізу. Қауіпсіздік ережелерімен танысу үшін сілтеме бойынша өтіңіз STEAM сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері

Теориялық бөлім

Құрметті оқушылар, сұрақтарға жауап беріңіз:
— Судың қандай қасиеттерін білесіз?
— Ал біздің планетамыздағы суды не ластайды?
— Суды тазартудың қандай әдістерін ұсына аласыз?
— Сіз фильтр, сүзу терминін естідіңіз бе?

Су — тіршілік көзі!

Судың қандай қасиеттері бар?

Зерттеу бөлімі

Тәжірибе № 1 сұйық судың қасиеттерін анықтаймыз, бір стаканға су, ал екінші стаканға сүт құйамыз.  Су мен сүтті сезім мүшелерінің көмегімен салыстырыңыз, судың түсін, дәмі мен иісін анықтаңыз. Су түссіз, дәмсіз, иіссіз.  Су мөлдір.	Тәжірибе № 2 стаканға су құйыңыз, бір қасық түйіршіктелген қант қосып, араластырыңыз. Су тәтті болады. Басқа заттар суда ериді.  Сондықтан Су еріткіш болып табылады	Тәжірибе № 3судың пішіні жоқ. Су толтыратын ыдыстың формасын алады.
Тәжірибе № 4стаканға ыстық су құйыңыз, оған қасық салып қойыңыз.  Он минуттан кейін стаканды алуға болмайды.  Су қасық пен стакан қабырғаларын қыздырды. Судың жылуды ұзақ уақыт ұстап тұру қабілеті-бұл жылу сыйымдылығының қасиеті.   Су-жер бетіндегі үш түрлі күйде болатын жалғыз зат: сұйық, газ және қатты	Тәжірибе № 5 Шәйнекке су құйып қайнатыңыз.  Қайнаған кезде су біз көре алмайтын мөлдір су буына айналады.  Сұйық судың  газ тәрізді күйге ауысу процесі — булану деп аталады.  Ауада салқындаған бу тұманға айналады. Тұман-сұйық судың ең кішкентай тамшылары.	Тәжірибе № 6 Егер бөтелкеге суды толтырып құйып, қақпағын мықтап жауып, оны аязға қойсаңыз, онда бөтелке жарылуы мүмкін.  Демек, қату кезінде судың көлемі артады!  Мұздатылған су молекулалары арасындағы қашықтық артып, мұз сұйық суға қарағанда көбірек орын ала бастады.  Сонымен қатар, ол массасы жеңілдей түседі.  Мұны тексеру үшін, бір стақан суға мұз бөлігін лақтырыңыз.  Біз не көреміз?  Мұз суда жүзеді.

         Судың өзіндік ерекше және нәзік ерекшеліктері бар. Ол түссіз, дәмсіз, иіссіз, мөлдір, пішіні жоқ, сұйық, жақсы жылу сыйымдылығы бар еріткіш.  Тұман, бұлт, шық, жаңбыр, бұршақ, аяз, қар, мұз, мұның бәрі әртүрлі жағдайлардағы су.  Сусыз тіршілік жоқ.  Оның әсері өте зор.  Адамдар біздің өмірімізде судың болуын сақтауы керек.

Судың ластану көздері

Судың ластануы үлкен экологиялық проблема болып табылады, бірақ тазартудың заманауи әдістері оны шешпейді. Бұл ауыр экологиялық зардаптарға әкелуі мүмкін, өйткені ешбір тіршілік иесі сусыз өмір сүре алмайды. Мәселені шешу үшін ластану көздерін және оларды шешудің қолданыстағы тәсілдерін анықтау қажет.

Суретті мұқият оқып шығыңыз және судың ластануының негізгі себептерін атаңыз.

Содан кейін төмендегі суретті қарап шыққаннан кейін суды үнемдеу немесе тазарту үшін не істей алатынымызды айтыңыз (қалай?). Төмендегі екі суретті салыстырыңыз.

Мәселені шешу жолдары

Суды тазарту

Су ресурстарын қорғау

Бұл жобада сіз ластанудан суды сүзуге арналған қондырғы моделін жасайсыз!

Дерек көздері:
1. https://znanio.ru/media/prezentatsiya_po_okruzhayuschemu_miru_voda_istochnik_zhizni_3_klass-214650
2. <a href=’https://ru.freepik.com/vectors/background’>Background вектор создан(а) brgfx — ru.freepik.com</a>
3. https://cleanbin.ru/problems/water-pollution

Практикалық бөлім

Қадам 1. Бірінші бөтелкені алып, ортасынан кесіңіз.Кеңсе пышағын қолдануға тек мұғалімнің қатаң басшылығымен рұқсат етіледі. Балама ретінде сіз қайшыларды қолдана аласыз.

Қадам 2. Қақпақты алып, шпажканың өткір ұшын қолданып, бірнеше тесік жасаңыз.

Қадам 3. Екінші бөтелкені алып, мойын бөлігін кесіп алып тастаңыз

Қадам 4. Нәтижесінде осындай конструкция шығу керек

Қадам 5. Келесі сабаққа дейін сүзгі материалдарын дайындаңыз.