1-сабақ
Жобаның мақсаты
— Қағаздан Жер шарының үш өлшемді моделін (Глобус) жасаңыз. Бояу арқылы материкттер мен мұхиттарды зерттеңіз.
Мұғалімге арналған нұсқаулық
— Жобаның эксперименттік бөлімінде оқушылар 4-5 адамнан тұратын топтарда жұмыс істейді.
— Оқушылар Жер, жер құрылымы, Глобус сияқты тақырыптармен танысуы керек.
— Тәжірибелік бөлімді бастамас бұрын, оқушыларға барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.
Теориялық бөлім
Құрметті оқушылар, сұрақтарға жауап беріңіз:
— Күн жүйесінің қандай планеталарын білесіз? Атаңыз
— Глобус дегеніміз не?
— Жер қандай бөліктерден тұрады? (құрылысы)
Глобус
Жер Құрылымы
Жер планетасы — Күн жүйесінің күннен қашықтығы бойынша үшінші ғаламшар. Ең тығыз. Өмір бар жалғыз планета.
Біз бәріміз бір-бірімізге — Жерлеспіз.
Жер неден тұрады? Біздің планетамыздың ішкі құрылымы
(төмендегі кесте мен суретке назар аударыңыз)
| Жер қыртысы | Бұл қатты жердің жоғарғы бөлігі. Жер қыртысының екі түрі бар — континентальды (материктер) және мұхиттық.Континентальды жер қыртысына құрлықтар жатады — Еуразия, Африка, Австралия, Оңтүстік Америка, Солтүстік Америка, Антарктида.Мұхиттық жер қыртысына мұхиттар жатады — Тынық мұхиты, Атлант, Үнді және Солтүстік Мұзды. |
| Литосфера | Литосфера-жердің қатты қабығы. Жер қыртысы мен мантияның жоғарғы бөлігінен тұрады. Литосфера блоктары бар-бұл қозғалмалы литосфералық тақталар. |
| Астеносфера | Бұл жердің жоғарғы мантиясындағы иілмелі қабат, ол литосфераның астында орналасқан. |
| Мантия | Бұл Жер қыртысы қабатының астында және ядродан жоғары орналасқан жердің аралық қабаты. Онда жер заттарының көп бөлігі орналасқан.Жоғарғы мезосфера (жоғарғы мантия) және төменгі мезосфера (төменгі мантия) болып бөлінедіМанияның құрамындағы заттар жартылай балқыған күйде болады. |
| Ядро | Ядро — Жердің орталық бөлігі, мантия астындағы сфера қатты ішкі ядроға және сұйық сыртқы ядроға бөлінеді. Жер ядросының ортасындағы Температура 6000 °C-қа жетеді |
Ақпарат көздері:
- https://ru.freepik.com/
- Верхняя мантия. Пер. с англ. — М.: «Мир». 1964.
- Земля // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Практикалық бөлім
Осы аптада оқушылар:
1. Континентальды және мұхиттық қыртысты бояйды
2. Қағаздан кесіп (схема бойынша) Глобус макетін жасайды
Қадам 1. Топ-топқа бөлініңіз (әр топта 5 оқушдан)
Топтың әр мүшесінің функционалдық міндеттерін бөліңіз, мысалы:
— 3 оқушы глобусты сызба бойынша кеседі
— 2 оқушы глобусты бояйды
Қағаз глобусы
Қағаз глобустың макетінің сызбаларын осы сілтеме арқылы жүктеңіз: Қағаз глобус
Қадам 2. Барлық қажетті құрал-жабдықтармен танысыңыз және 2 жобаға бөліңіз (қағаз глобусы)
Қадам 3. Глобус.Сегізбұрыштардан пішіндерді кесу керек (8 фигура)
Қадам 4. Глобус.Содан кейін әр сегіз бұрышты көрсетілген сызық бойымен бүктеңіз
Қадам 5. Глобус.Осыдан кейін жұқа сызықтарды бүктелген күйінше кесу керек, әр қағазда-3 сызық
Қадам 6. Глобус.Әр бұрышында сызықтары бар сегіз бұрышты кесіңіз — 1 дана
Қадам 7. Глобус.Әр бұрышта сызықтары бар кішкентай сегіз бұрышты кесіңіз — 2 дана
Қадам 8. Глобус.Әлем картасын жеке-жеке кесіп алыңыз және шеттерін бүктеңіз (8 бөлік)
Қадам 9. Глобус.Суретте көрсетілген мысалға сәйкес материктерді бояуға болады. Сондай-ақ өз креативті идеяларыңызды қоса аласыз (елдер бойынша бояу, Қазақстанды немесе жекелеген қалаларды бөліп көрсету және т. б.)
Үйде жұмысы
1. Келесі сабаққа дейін материалдарыңызды қораптарға қалдырыңыз.
2. Жердің немесе Күн жүйесінің басқа планеталарының модельдерін тағы қалай жасауға болатындығы туралы ойланыңыз.
3. Келесі сабақта сіз Глобусты құрастыруды жалғастырасыз.