Лаб 4. Сабақ 1
Зертханалық жұмыстың тақырыбы: Беттік толқындардың таралу жылдамдығын анықтау
Жұмыстың мақсаты:
- Су бетіндегі толқындардың таралу жылдамдығын өлшеу.
Күтілетін нәтижелер:
- Біртекті ортадағы толқындардың таралу жылдамдығы тұрақты.
Мұғалімге арналған нұсқаулық:
- Оқушыларды әр топта 3 оқушыдан болатындай етіп бөлу.
- Зертханалық жұмысты бастамас бұрын қауіпсіздік ережелерімен танысыңыз:
- Жұмыс парағын жүктеп алу үшін мына сілтеме бойынша өтіңіз:
Теориялық бөлім
Толқындардың барлық түрі біртекті ортада тұрақты жылдамдықпен таралады:
мұндағы l – тербеліс көзі мен кеңістіктің толқын жеткен соңғы нүктесі арасындағы қашықтық; t – толқынның таралу уақыты.
Дереккөздер:
- Тербелмелі қозғалыс. (2019). Физика. Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық.
Практикалық бөлім
Тәжірибе.
Жұмыс барысы:
1-қадам.
Ыдысқа су құйып, ыдыстың шетіне қалтқы жіберіңіз. Ыдыстың ұзындығын өлшеңіз.
2-қадам.
Қалтқыны тереңірек батыра отырып, тербелмелі қозғалысқа түсіріңдер. Қалтқының тербелмелі қозғалысынан туындайтын толқынның ыдыстың қарама-қарсы шетіне дейін жететін уақытын белгілеңдер.
3-қадам. Тәжірибені 5 рет қайталаңдар, өлшеу нәтижелерін кестеге жазыңдар.
4-қадам. барлық тәжірибелер үшін толқын жылдамдығын есептеңдер, нәтижелерді кестеге жазыңдар.
5-қадам. Толқын жылдамдығының орташа мәнін табыңдар.
6-қадам. статистикалық әдіспен толқын жылдамдығын өлшеу қателігін бағалаңдар.
7-қадам. Өлшеу нәтижесін келесі түрде жазыңдар:
Зерттеу бөлімі
| № | Уақыт, t, с | Ыдыстың ұзындығы, l, м | Толқын жылдамдығы, v, м/с | Орташа толқын жылдамдығы, vорт, м/с |
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 |
Қорытынды жасау барысында, осы сұрақтарға жауап беріңіз:
- Өлшеу дәлдігін арттыру үшін қандай жағдайлар жасау керек?
Қорытынды
Біртекті ортадағы толқындардың таралу жылдамдығы тұрақты, оны таралу уақытын және толқынның тараған қашықтығын өлшеу арқылы есептеуге болады.