Молекула құрылысы
Build a Molecule by PhET Interactive Simulations, University of Colorado Boulder, licensed under CC-BY-4.0 (https://phet.colorado.edu)
Жоба тақырыбы: Молекулалардың құрылысы
Бұл виртуалды зертхана химия сабақтарында келесі тақырыптар бойынша пайдалануға арналған:
- 7 сынып. ІІІ тарау. «Атомдар. Молекулалар. Заттар.”
Виртуалды зертханалық жұмыстың мақсаты:
- Әртүрлі элементтерді анықтауды және орналастыруды үйрену.
- Химиялық формулалар ұғымын және олардың молекулалар туралы түсінігін түсіну.
- Атомдарды формулаларына сәйкес байланыстырып, біріктіру арқылы молекулалар құрылысын түсіну.
Практикалық бөлім
Жұмысқа кіріспе
- Симуляцияны іске қосыңыз: сізге 3 түрлі режим беріледі: “Single”, “Multiple” және “Playground”. Қарапайым молекулалар құруды бастау үшін «Single» режимін таңдаңыз.
Молекулалардың құрылуы
- Жұмыс кеңістігі: Экранда молекулаларды жинақтауға арналған аймақ көрсетілген. Сізге берілген:
- Элементтері бар себеттер: олардың құрамында әртүрлі элементтердің атомдары бар.
- «Your molecules» бөлімі : мұнда сізге орындауға арналған молекула формулалары көрсетілген, мысалы «CO2».
 | Симуляцияны қайта басынан бастау батырмасы |
 | Молекулалар коллекциясын қайта құрау батырмасы |
 | Атомдарды себеттерге қайтару батырмасы |
 | Келесі тапсырмаға өту батырмасы |
- Формулаларды түсіну:
- Бас әріптер әртүрлі элементтерді білдіреді: СО2 молекуласында көміртегі үшін «С» және оттегі үшін «О» латын әріптерімен көрсетілген.
- Сандар қанша молекула қажет екенін көрсетеді: СО2 құрамында бір көміртек және екі оттегі бар (О жанында «2»).
- Алғашқы молекулаңызды құраңыз – СО2 (көмірқышқыл газы)
- Көміртекті (С) табыңыз: Ұяшықтар өзгеруі мүмкін, сондықтан элементтерді табу үшін көрсеткілерді пайдаланыңыз.
- Бір көміртек атомын жұмыс кеңістігіне сүйреп әкеліңіз.
- Оттегін (O) табыңыз. ЕКІ оттегі атомын жұмыс кеңістігіне сүйреңіз.
- Молекуланы дұрыс қалыптастыру үшін атомдар байланысуы керек. Жоғарыдағы формула «CO2» мәніне сәйкес келгенше атомдарды бір-бірімен байланыстырыңыз. Назар аударыңыз: атомдар дұрыс байланысқан жағдайда “Your molecules” бөлімінде ұяшық көк түспен боялады.
- Дайын болған молекуланы «Your molecules» бөліміндегі қажетті өріске сүйреңіз .
- 3D форматында қарау: Молекулаңыздың 3D үлгісін көру үшін 3D түймесін басыңыз.
- Осылайша барлық молекулаларды жинақтап, тапсырманы толығымен орындап шығыңыз. Келесі молекулалар коллекциясын жинақтау үшін “Next collection” батырмасын басыңыз.
- Егер сіз күрделі молекулалармен тәжірибе жасағыңыз келсе, келесі режимдерді қолданып көріңіз: «Multiple» немесе «Playground».
Қорытынды
Бұл виртуалды зертханалық жұмыс студенттерге молекулалар ұғымын және олардың түзілуін зерттеу үшін тартымды, интерактивті тәжірибе берді. PhET модельдеулерін пайдалана отырып, студенттер әртүрлі элементтерді визуализациялауға, химиялық формулаларды түсінуге және пайдаланушыға ыңғайлы интерфейс арқылы әртүрлі молекулаларды құрастыруға машықтанды. Бұл кәсіп материяның іргелі құрылыс блоктарын және олардың өзара әрекеттесуін тереңірек түсінуге ықпал етті.
Терминдер сөздігі
- Hydrogen — Сутегі
- Oxygen — Оттегі
- Carbon — Көміртек
- Nitrogen — Азот
- water — Су
- molecular oxygen — оттегі молекуласы
- molecular hydrogen — сутегі молекуласы
- carbon dioxide — көмірқышқыл газы
- molecular nitrogen — азот молекуласы
- chlorine — хлор
- fluorine — фтор
- boron — бор
- silicon — кремний
- sulfur — күкірт
- phosphorus — фосфор
- bromide — бром