1-апта

№4-5 лабораториялық жұмыс: «Сабақтың ішкі құрылысын зерттеу. Тамыр аймақтарын зерттеу» 1-апта

Жұмыстың мақсаты:

— сабақтың ішкі құрылысын зерттеу

-өсімдік тамырының аймақтарын зерттеу

Тәжірибе ұзақтығы: минут

Күтілетін нәтижелер

Жобаны зерттегеннен кейін студенттер:

Топтық жұмыс дағдыларын қалыптастыра алады
алынған ақпаратты талдай және қорытындылай алады
өз бетінше логикалық қорытынды жасай алады

Мұғалімге арналған нұсқаулық:

Тапсырма 3-4 адамнан тұратын топтарда орындалады
Пышақпен жұмыс істеу аса сақтықты талап етеді
Зертханалық жұмысты бастамас бұрын, сілтеме бойынша қауіпсіздік ережелерімен танысыңыз:

Қауіпсіздік техникасы

Жұмыс парағын жүктеп алу үшін мына сілтеме бойынша өтіңіз:

Жұмыс-парағы-1 Жүктеу

Теориялық бөлім

Терминдер сөздігі

Сабақ — бұл өсімдіктің жапырақтары мен бүршіктері орналасқан, шексіз өсуге қабілетті жерүсті мүшесі.

Қабық (эпидермис, эпидермис) – өсімдіктердің жас сабақтарын және басқа да жер үсті мүшелерін – жапырақтарды, жапырақшаларды, жемістерді сыртынан қорғап тұратын бір қабатты қабық ұлпасы.

Камбий – түзуші ұлпадан құралған, сабақтың жуандауына жауапты жұқа қабат.

Сүрек, немесе ксилема — су мен еріген тұздардың тамырдан жапырақтарға қозғалысы — сабақтың жоғарғы ағысына жауапты өткізгіш ұлпа. Флоэмамен бірге өсімдіктің өткізгіш жүйесін құрайды.

Трахеидтер — ұзын өлі жасушалар түріндегі ксилеманың өткізгіш элементтері. Папоротниктерде, қырықбуындарда, мүктерде және ашықтұқымдыларда трахеидтер ксилемалық өткізгіш элементтерінің жалғыз түрі болып табылады.

Тін немесе флоэма — жапырақтарда синтезделетін органикалық заттардың тамырларына және басқа фотосинтетикалық емес мүшелеріне өткізетін төменгі ағысқа жауапты өткізгіш ұлпа. Ксилемамен бірге өсімдіктің өткізгіш жүйесін құрайды.

Өзек — органикалық заттар қорға жиналатын сабақтың орталық бөлімі.

Дереккөздер:

Практикалық бөлім

1-қадам. Зерттеу үшін 64,160 (мүмкін 640) есе үлкейтетін жарық микроскопы қажет. Оның көмегімен сабақтардың жасушалары мен тіндерін тексеруге болады. Сондай-ақ, олардың жоғарыда айтылған әртүрлі қабаттарды құра отырып, сыртқы пішінде қалай ерекшеленетінін көруге болады.

2-қадам. Алдымен микроскопты қосып, оны тиімді пайдалану үшін орнатыңыз. Дайындалған микропрепаратты қысқыштармен сахнаға бекітіңіз.

Зерттеу бөлімі

3-қадам. Қажетті линзаны препаратқа реттеген кезде оның бөліктерін алдымен төмен үлкейтетін микроскоптың, содан кейін үлкенінің астында тексеріңіз.

Ағаш бұтағының көлденең қимасы (микроскоппен (1) 64, (2) 160 және (3) 640 есе үлкейтілген көрінісі)

Сабақтың көлденең қимасы (микроскоппен (1) 64, (2) 160 және (3) 640 есе үлкейтілген көрінісі)

4-қадам. Қорытынды жасау кезінде келесі сұрақтарға жауап беріңіз:

Осы препараттағы жасушалардың қандай түрлерін микроскоп арқылы көруге болады?

Берілген өсімдіктің өсу сақиналарын бақылай отырып, өсімдіктің жасын анықтауға болады ма?

Бақылау кезінде қандай да бір ауытқулар немесе әдеттен тыс құрылымдар байқалды ма? Егер иә болса, оларды сипаттаңыз.

Тәжірибе №2

Бұл тәжірибеде өсімдік тұқымдарында тамырдың түзілу үдерісін зерттейтін боламыз.

1-қадам. Ол үшін екі мөлдір стаканды дымқыл мақтамен толтырыңыз.

2-қадам. Әр стақанға бірнеше өсімдік тұқымдарын салыңыз. Тұқымдарды стақан қабырғасына жанасып тұратындай етіп бекітіңіз.

3-қадам. Стақандардың біреуін күн сәулесі еркін түсетін жарық жерге, екіншісін қараңғы жерге орналастырыңыз.

Тұқымдарды 3-7 күн аралығында бақылап отырыңыз. Нәтижелердің пайда болу жылдамдығына қарай, тәжірибе уақытын ұзартуға болады.

Тәжірибе барысын бақылай отырып, кестені күнделікті толтырып отырыңыз, өзгерістер байқалған тұқымдардың санын жазыңыз:

	тұқым қабығының жарылуы	негізгі тамырдың пайда болуы	тамыр түктерінің пайда болуы	өркеннің пайда болуы
24 сағат өткен соң
48 сағат өткен соң
72 сағат өткен соң
96 сағат өткен соң

Course оралу

Келесі сабақ