1-сабақ

Мұғалімге арналған нұсқаулық

– Оқушыларды топтарға бөліңіз. Әр топта 5 оқушы болуы керек.

– Жобаға кіріспес бұрын, оқушылардан Феррис дөңгелегі туралы  не білетіндерін сұраңыз .

– Тақырып бойынша презентация жасаңыз.

– Бірінші аптада оқушылар дөңгелектің жобасын сызып, сызбаға сәйкес дөңгелек жасай бастайды.

– Екінші аптада олар кабиналар жасайды және жарықдиодтарын қосады.

 – Үшінші аптада олар ток көзімен жұмыс істейтін болады.

Жобаны бағалау үшін, бірінші аптада студенттерге осы материалды (PBL rubrics) беріңіз:

– оқушылар қандай критерийлер бойынша дайындалу керектігін алдын ала түсінеді,

 – оқушылар өз әріптестеріне тиісті баға бере алады.

Жобаның мақсаты

– Инженерлік дағдыларды игеру

– Феррис дөңгелегін жасау және оның механизмі қалай жұмыс істейтінін білу

– Ток көзімен жұмыс жасау

Күтілетін нәтижелер

Жобамен жұмыс жасағаннан кейін оқушыларда пайда болатын құндылықтар:

– оқытушымен ынтымақтастық дағдысын және топта, жұпта жұмыс істеу;

– алынған ақпаратты талдау және жалпылау;

– коммуникативтік құзыреттілік оқу іс-әрекеті барысында қалыптасады.

Пәнаралық байланыс: 

– Инженерия / жаратылыстану (Феррис дөңгелегінің  жұмыс істеу принципі, электр құрылғылармен жұмыс)

– Көркем еңбек (макет әзірлеу, дизайн)

Кіріспе

Сабаққа кіріспес үшін оқушыларға сұрақтар қойыңыз:

– Сіз Феррис дөңгелекөгін көрдіңіз бе?

– Сіз Феррис дөңгелегіне мініп көрдіңіз бе?

Феррис дөңгелегі (сонымен қатар ауызекі тілде қарғыс дөңгелегі) — үлкен тігінен орнатылған доңғалақ түріндегі механикалық аттракцион, оның шеңберіне жолаушыларға арналған кабиналар бекітілген. Шолу дөңгелегі көптеген ойын-сауық парктерінде және басқа жерлерде бар.

Алғашқы шолу дөңгелегін ( Феррис дөңгелегі) 1893 жылы инженер Джордж Вашингтон Гейл Феррис Джр салған. Ол Чикагодағы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде орнатылды. Доңғалақ Париждегі Эйфель мұнарасына американдық жауап ретінде жасалды. Дөңгелектің диаметрі 75 метр, салмағы 20 тонна болды. Дөңгелек қуаты бір мың а.к. болатын екі бу машинасымен қозғалысқа келтірілген. Дөңгелектің шеңберіне шамамен автобустың өлшемі бойынша 36 кабина бекітілді. Әр кабинада жиырма отыратын және қырық отыратын орын болды, сондықтан аттракционның жалпы жолаушылар сыйымдылығы 2 160 адамды құрады. Дөңгелектің айналымы жиырма минутты алды. Салмағы 70 тонна болатын доңғалақ осі сол кезде машина жасау тарихындағы ең үлкен болаттан жасалған бөлшек болды. Доңғалақ сол кездегі ең биік ғимараттан жоғары болды, бірақ Эйфель мұнарасынан төрт есе төмен болды.

Феррис дөңгелектерінің түрлері

“Бақылау дөңгелектері”

“Бақылау дөңгелектері” деп аталатындар-шолу дөңгелектерінің жаңа түрі. Бұл типтегі алғашқы дөңгелек “Лондон көзі” болды бұл доңғалақ 1999 жылы ашылды. Қазіргі уақытта осы типтегі дөңгелектердің құрылысы Лас Вегас, Шанхай, Мәскеу, Бердянск және басқа да қалаларда жүргізілуде.

Бақылау дөңгелегінің классикалық үлгідегі дөңгелектен  негізгі айырмашылығы , бақылау дөңгелегінің кабиналары дөңгелектің өзіне емес, сыртына монтаждалып орнатылған.

Басқа да түрлері

Классикалық Феррис дөңгелектің ерекше түрі жылжымалы стендтері бар дөңгелек болды. Мұндай дөңгелек 1920 жылдары Бруклиннің Нью-Йорк ауданындағы Coney Island саябағында салынған. Ол әлі күнге дейін сақталған және қазір “Deno’ s Wonder Wheel Park”саябағында қолданылады. Бұл дөңгелектің көшірмесі Калифорния Дисней-Ланд саябағында орнатылған.

Жұмыстың практикалық бөлігі

1 қадам.   Біз картонды аламыз, циркульді қолдана отырып, диаметрі 24 см болатын шеңберді және диаметрі 16 см болатын екінші шеңберді сызамыз және оны суреттегідей 8 бөлікке бөлеміз

2 қадам .  Біз диаметрі 4 см болатын тағы бір кішкентай шеңберді кесеміз (біз оған ағаш таяқшаны бекітеміз), сызбаның ортасына кішкене шеңберді орналастырып, ағаш таяқшаларды жылу желімімен бекітеміз ( барлық таяқшалар сызбаның сызықтары мен бірдей бекітілуі керек)

3 қадам . Таяқшаның артық ұзындығын шеңбер бойымен  белгілеп, кесеміз.

4 қадам . Дөңгелекті суретте көрсетілгендей қосыңыз

5 қадам . Дәл осылай екінші дөңгелекті жасаймыз және  ағаш таяқшаны ортасына қоямыз (бұл дөңгелекті айналдыруға көмектеседі)

Үй тапсырмасы

Әлемдегі ең танымал шолу дөңгелектері ( Феррис дөңгелектері) туралы қосымша ақпаратты анықтау