Сабақ
Жобаның мақсаты
– Оқушыларды Пифагор теоремасы туралы қызықты фактілермен таныстыру;
– Қоршаған ортадағы аралас фигуралардың, жазық фигуралардың ауданын анықтауды түсіндіру;
– Қоршаған ортадағы жазық фигуралардың ауданын есептей білу;
– Пифагор теоремасының макетін жасау.
Мұғалімге арналған нұсқаулық
– Жобаның практикалық бөлімінде топта 3-4 оқушыдан жұмыс істейді.
– Оқушылар пішіндердің ауданы, Пифагор теоремасы секілді тақырыптармен танысуы керек.
– Тәжірибелік бөлімді бастамас бұрын, студенттерге барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.
– Қайшымен жұмыс істеу туралы қысқаша нұсқаулық жасаңыз.
– Сабақтың басында оқушыларға PBL (project based learning) айдарын түсіндіру. 4К дағдылары (сыни ойлау, коллаборация, креативтілік, презентация)
Steam сабақтарындағы қауіпсіздік техникасы
Сабақты бастамас бұрын мұғалімге қауіпсіздік техникасымен танысуға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда (ҚТ-да көрсетілген заттарды пайдаланған жағдайда) оқушыларға қысқаша нұсқама жүргізу. Steam сабақтарында қауіпсіздік техникасы сілтемесіне өтіңіз
Теориялық бөлім
Пифагор теоремасы – дұрыс үшбұрыштың жақтары арасындағы қатынасты белгілейтін Евклид геометриясының негізгі теоремаларының бірі.
Қытайдың ежелгі “Чжоу би суань цзин” кітабында 3, 4 және 5 жақтары бар Пифагор үшбұрышы туралы айтылады. Неміс математикасының ең ірі тарихшысы Мориц Кантор (1829-1920) c2 = a2 + b2 теңдігі деп санайды
3 мысырлықтарға б.з. д. шамамен 2300 жылы белгілі болды. Ғалымның пікірінше, құрылысшылар 3, 4 және 5 жақтары бар тікбұрышты үшбұрыштардың көмегімен дұрыс бұрыштар салған. Вавилондықтарда Пифагор теоремасы туралы көбірек белгілі. Бір мәтінде изоссельдер үшбұрышының гипотенузасының шамамен есептелуі берілген.
Негізгі тұжырым алгебралық әрекеттерді қамтиды — аяқтарының ұзындығы a және b, ал гипотенузаның ұзындығы c болатын тікбұрышты үшбұрышта
Мүмкін және баламалы геометриялық тұжырымы, прибегающая түсінігіне алаңда фигуралар: қр прямоугольном үшбұрыш алаңы шаршы салынған гипотенузе сомасына тең алаңдар шаршы метр, салынған катетах. Бұл формада теорема Евклидтің “бастауларында” тұжырымдалған.
Пифагордың кері теоремасы – тараптардың ұзындығы қатынасы арқылы байланысқан кез-келген үшбұрыштың
тіктөртбұрышы туралы мәлімдеме. Нәтижесінде a, b және c оң сандарының кез-келген үштігі үшін
, A және B аяқтары және C гипотенузасы бар тікбұрышты үшбұрыш бар.
Практикалық бөлім
1 қадам. 40х40см өлшемді картон аламызда, дәл ортасынан үшбұрыш сызып, қабырғаларынан төртбұрыш жүргіземіз
2 қадам. Дәл осы сызбаның үстіне екі жақты таспаны желімдейміз
3 қадам. Енді шырын түтіктерін таспаның үстіне қойып шығыңыз
4 қадам. Ортадағы үшбұрыштың өлшемі бойынша картоннан дәл осындай үшбұрышты кесіңіз
5 қадам. Осы үшбұрыштың үстіне екі жақты жабысқақ таспаны жабыстырып , шырын түтігін таспаның үстіне қойып шығыңыз
6 қадам. Тіктөртбұрыштарға салынған шырын түтікшелерінің үстіне біз екі жақты түтік таспасын қолдана отырып, түтікшелердің тағы бір қабатын саламыз
7 қадам. Пифагор теоремасы дайын. Бұл жобаны күнделікті сабақтағы есептерді шешуде қолдануға болады және әртүрлі фигуралардың ауданын табу үшін пайдалануға болады
8 қадам. Практикалық бөлімнен кейін оқушылар сұрақтарға жауап беріп, макеттің фигураларының ауданын табуы керек
“Диалог және қолдау”бойынша саралау.
– Орналасу қандай фигуралардан тұрады?
– Бірінші фигураның ауданы қандай?
– Екінші фигураның ауданы қандай?
– Үшінші фигураның ауданы қандай?
– Үшбұрыштың ауданын табыңыз.
Қорытынды
Бұл сабақта оқушылар фигуралардың ауданын қалай табуға болатындығын білді және Пифагор теоремасының макетін қолдана отырып, фигуралармен және оның бөліктерімен танысты.
Бұл жобада әр оқушы санат бойынша STEAM титулымен марапатталады:
–Сіз өзіңіз, Пифагор теоремасының макетін жасадыңыз және фигуралардың ауданын есептедіңіз, сіз – нағыз математиксіз!
– Сіз топтарда жұмыс істей отырып, командалық жұмыс дағдыларын дамыттыңыз. Практикалық жұмыс барысында сіз өз шығармашылығыңызды және біліктілігіңізді көрсеттіңіз.
Бағалау
