Сабақ

Мақсаты: 

• экожүйенің компоненттерін анықтауды үйрену; 
• экожүйені жіктеу; 
• террариум жасау.

Күтілетін нәтижелер:

Жобаны зерттегеннен кейін оқушылар:

• теориялық білім мен оларды шынайы әлемде қолдану арасындағы алшақтықты жою
• топтық жұмыс дағдыларын қалыптастыру
• алынған ақпаратты талдау және қорытындылау
• өз бетінше логикалық қорытынды жасау және қорытынды жасау         

Мұғалімге арналған нұсқаулық

• Оқушыларды топтарға бөліңіз.
• Сарамандық жұмысты бастамас бұрын сілтеме арқылы өтіп қауіпсіздік ережесімен танысыңыз:

• Жұмыс парағын жүктеп алыңыз. 

Теориялық бөлім 

Экожүйені шығу тегіне байланысты табиғи және жасанды экожүйе деп жіктейді. Табиғи экожүйеге зат айналымы, адамның ешқандай араласуынсыз жүзеге асатын құрылымдар жатады. Жасанды (антропогендік) экожүйе адамның іс-әрекетінен пайда болған және әрі қарай да адам іс-әрекеті арқылы жүзеге асады. Жасанды экожүйелер адамзаттың пайдасы үшін қоректік азық-түлік, таза ауа және басқа да өмір сүруге қажетті өнімдер түрінде өндіріледі.

Практикалық бөлім

Қадам 1. Террариумға сәйкес контейнерді таңдаңыз. Ең дұрысы, егер ол шыныдан жасалған болса және ылғалды сақтау үшін қақпақпен жабдықталғаны дұрыс. Контейнер лас болса тазалап, дайындау керек. 

Қадам 2. Ыдысқа дренаж салыңыз. Оның мөлшері ыдыстың көлеміне және өсімдіктің түріне байланысты пропорционал болсын.  

Қадам 3. Ыдысқа дренаждың үстіне қиыршық тастардың жұқа қабатымен салыңыз. Салу барысында шыны ыдыс сынып қалмас үшін материалдарды байқап, ақырын салыңыз.

Қадам 4. Белсендірілген көмірді қосыңыз. Бұл террариумның денсаулығын сақтауға және оны бактериялардан тазартуға көмектеседі.

Қадам 5. Контейнерді шамамен жартысына дейін топырақпен толтырыңыз. Топырақтың тығыз орналасқанына көз жеткізіңіз, сонда оның және контейнердің бүйірлерінің арасында бос орын қалмайды. Бүріккіш бөтелкемен топырақты ылғалдандырыңыз.

Қадам 6. Әсемдік үшін қиялыңызға ерік беріп, бірнеше дана тастарды ыдысқа орналастырсаңыз болады. 

Қадам 7. Мүкті ыдысқа орналастырыңыз.  Мүкпен барлық топырақ бетін жауып тастамаңыз, өсімдіктерді отырғызуға орын қалдырыңыз. Бұл жұмыста тұрақтандырылған мүк қолданылды. 

Қадам 8. Террариумға өсімдіктеріңізді немесе гүлдеріңізді егіңіз. Террариумға қоймас бұрын оларды жақсы суаруды және тамырлатуды ұмытпаңыз!

Қадам 9. Террариумды тағы да өзіңіз қалағандай тастармен, өсімдіктермен әрлесеңіз болады. Террариумға бүріккіш бөтелкемен су құйыңыз. 

Қадам 10. Осымен террариум дайын. Жабық террариум жиі суаруға болмайды, тек айына 1-2 рет суарса жеткілікті. Сонымен қатар, террариум тікелей күн сәулесінің түсуін қажет етпейді.

Қадам 11. Төмендегі сұрақтарға жауап беріп қорытынды жасаңыз.

• Террариумда қандай өсімдіктерді қолдануға болады және оларды қалай дұрыс таңдауға болады?
• Террариумдағы өсімдіктерге қалай дұрыс күтім жасау керек?
• Террариум ішіндегі желдетуді қалай қамтамасыз етуге болады?
• Террариумдарда сәндік элементтер ретінде пайдаланудан басқа қандай қосымшалар болуы мүмкін?

Қорытынды 

Өз қолыңызбен террариум құру бойынша практикалық жұмысты орындау барысында сіз экология, биология және дизайн саласында құнды тәжірибе жинадыңыз. Бұл жоба сізге шығармашылықпен айналысуға мүмкіндік беріп қана қоймай, шыны ыдыстардың ішінде миниатюралық экожүйелерді құру және қолдау туралы біліміңізді байытты.

Осылайша, өз қолыңызбен террариум жасау сізге табиғат пен экожүйелер әлеміне енуге мүмкіндік беретін қызықты және білім беру жобасы болды және бұл жұмыс әрі қарайғы зерттеулер мен экологиялық зерттеулерге шабыт болады деп үміттенеміз.