Сабақ

Жобаның мақсаты

– Судың физикалық қасиеттерін анықтау ;

– Оқушылардың 4К дағдыларын дамыту ;

– Судың аққыштығы мен қасиеттерін зерттеу.

Мұғалімге арналған нұсқаулық

– Жобаның практикалық бөлімінде оқушылар жеке жұмыс істейді.

– Оқушылар дыбыс / дыбысты қабылдау сияқты тақырыптармен танысуы керек.

– Тәжірибелік бөлімді бастамас бұрын, студенттерге барлық қажетті материалдарды таныстырыңыз және беріңіз.

– Практикалық жұмыс барысында оқушылар жұмыс орнын таза және ұқыпты ұстау керек.

– Сабақтың басында оқушыларға PBL (project based learning) айдарын түсіндіру. 4К дағдылары (сыни ойлау, коллаборация, креативтілік, презентация)

Steam сабақтарындағы қауіпсіздік техникасы

Сабақты бастамас бұрын мұғалімге қауіпсіздік техникасымен танысуға кеңес беріледі. Қажет болған жағдайда (ҚТ-да көрсетілген заттарды пайдаланған жағдайда) оқушыларға қысқаша нұсқама жүргізу.Steam сабақтарында қауіпсіздік техникасы сілтемесіне өтіңіз

Теориялық бөлім

Су-жер бетіндегі ең көп таралған зат, тіршілік негізі, тірі организмдердің құрылымындағы міндетті компонент және әртүрлі қасиеттерге ие. Физикалық: түссіз, иіссіз, қызған кезде кішірейеді, қатып қалған кезде кеңейеді, жоғары жылу сыйымдылығы, қайнау температурасы 100 градус, жоғары тұтқырлық және беттік керілу, үш агрегаттық күйге ие. Химиялық: жоғары полярлық, әмбебап еріткіш, химиялық реакциялардағы жоғары белсенділік.

Бастау үшін деп атайық судың қасиеті, ал бұдан әрі тоқталайық олардың әрқайсысында-дан астам егжей-тегжейлі. Сонымен, судың қасиеттері:

  • мөлдір;
  • иісі жоқ;
  • түсі жоқ-түссіз;
  • дәмі жоқ;
  • су-жақсы еріткіш;
  • пішіні жоқ-сұйық.

Су мөлдір

Бұл не деген сөз? Егер біз бір стақан суға, мысалы, қиыршық тастарға түссек, онда ол көрінеді. Егер біз, мысалы, кез-келген басқа затты бір стақан суға салсақ, онда ол да көрінеді. Бұл судың өзі мөлдір екенін білдіреді.

Иісі жоқ

Егер сізден судың иісі неде деп сұралса? Ешкім жауап бере алмайды, өйткені ол иіссіз. Иіс суға иісі бар кез-келген зат қосылған жағдайда ғана пайда болады. Содан кейін су зат сияқты иісі болады.

Түсі жоқ-түссіз

Су қандай түсті? Бұл сұрақтың жауабы біркелкі болмауы мүмкін, өйткені судың түсі судың қай жерде құйылғанына байланысты. Судың өзі түсі жоқ. Егер сізге теңіз көк, көк немесе жасыл болып көрінсе, онда аздап су алыңыз. Сіз керісінше көресіз.

Вода в стакане с плеск воды

Дәмі жоқ

Судың дәмі қандай?  Тамақ пісірген кезде суға тұз немесе қант қосамыз, осылайша суға дәм береміз. Суға қант қосып көріңіз. Судың дәмі қандай болады? Ол тәтті болады, өйткені қант тәтті болады. Судың өзі дәмсіз. 

Су-жақсы еріткіш

Егер біз суға тұз, қант қосып, араластырсақ, онда олар суда ериді. Бұл судың еріткіш екенін білдіреді. Суға бор қоссақ не болады? Бор да суда ериді, бірақ толық емес. Шыны түбінде бұлтты тұнба пайда болады.

Пішіні жоқ-сұйық.

Сұйық күйдегі судың пішіні жоқ. Одан кез-келген фигураны жасау мүмкін емес. Үстелге су құйып көріңіз. Деп ойлайсыз? Су ешқандай пішінге ие болмайды, ол жай үстелге жайылады, өйткені ол қалайды. Егер сіз үстелге екінші рет бірдей мөлшерде су құйсаңыз, онда шұңқырдың бірдей формасы алынатыны факт емес. Бұл бізге судың сұйық екенін айтады.

Практикалық бөлім

1 қадам. 0,5 л бөтелкені алып тесік жасаймыз

2 қадам. Тесік арқылы шырынға арналған түтікті өткіземіз

3 қадам.  Шарды үрлеп, ауасын шығармай  бөтелкенің басына кигіземіз

Сіз шардан ауаны шығарған кезде, ол бөтелкеге қысым жасайды және осылайша керемет субұрқақ жасай отырып, суды шығарады

Сұрақтарға жауап беріңіз

  • практикалық жұмыс кезінде не байқадыңыздар ?
  • неліктен шарды үрлеп бөтелкеге кигізгенде су ағады?
  • егер бөтелкеге 1 тесік емес 5 тесік жасап шырын түтіктерін өткізсек сұ қалай ағатын болады?

Сонымен, осы экспериментте не болып жатқанын көрейік? Бөтелке ішіндегі ауа жоғары қысымға ұшырайды. Сіз бөтелкенің мойнына құйылған ыдысты салғанда, бөтелкенің жоғарғы жағындағы ауа қысымы артады. Бұл бөтелкедегі суға қысым жасайды, ол түтік арқылы көтеріліп, біздің кішкентай субұрқақты қалыптастырады.

Қорытынды

Бұл сабақта оқушылар судың қасиеттері жайлы білді.  Қолжетімді материалдарда қысымның арқасында ағатын субұрқақ  жасап, тәжірибие жүзінде қолданды.

   

Бұл жобада әр оқушы санат бойынша STEAM титулымен марапатталады:

 – Сіз судың физикалық қасиеттерін зерттедіңіз, судың ағымдылығын зерттедіңіз сіз нағыз зерттеуші  – ғалымсыз!

 – Сіз , практикалық жұмыс барысында сіз өз шығармашылығыңызды және біліктілігіңізді көрсеттіңіз.

Бағалау