1-сабақ

Бас миының зақымдануын зерттеу моделі 1-сабақ

Мақсаты:

ми бөліктерін және олардың қызметін зерттеу
танымал спорттық ойындар кезінде алған жарақаттарды зерттеу
ми моделін құру және Arduino көмегімен деректерді визуализациялау
ми моделіне әсерін азайту үшін шешім жасау

Күтілетін нәтижелер

Оқушылар келесі заттар туралы түсінікті қалыптастыруы керек:

жобаның идеясын табу
ми бөліктері және олардың қызметі
саладағы әдебиеттерді оқу, дереккөздермен жұмыс
жоба прототиптерін құру
алынған мәліметтер негізінде прототипті жетілдіру

Пәнаралық байланыс

Биология (ми бөліктері және олардың қызметі)
Дене шынықтыру (спорттық іс-шара кезінде алған жарақаттар)
Физика (электроникамен жұмыс)
Информатика (бағдарламалау)

Теориялық бөлім

Біздің миымыз – адамның ең негізгі органы және ойлау орталығы. Адамның бүкіл өмірі дерлік оның жұмысына байланысты. Өмір процесінде ми әртүрлі әсерлерге ұшырайды және біз тіпті кішігірім ми жарақаттары ең жағымсыз салдарға әкелетін жағдайларды жиі кездестіреміз.

Мидың негізгі 4 бөлігі: маңдай бөлігі, шүйде бөлігі, төбе бөлігі, самай бөлігі.

Мидың әртүрлі аймақтары белгілі бір функцияларды басқарады. Сонымен, қандай функцияның жоғалуы мидың зақымдану орнына байланысты [3].

Әсіресе спорттық жарыстар кезінде миға қатты соққылар түсіп, әртүрлі әсерлерге ұшырайды. Статистикаға сәйкес, [2] спортшылар жаттығулар кезінде миға ең көп зақым келтіреді. Жарақат пен миға әсер етуді азайту үшін спортшылар әртүрлі дулығаларды киеді: велосипед дулығалары, мотоцикл дулығалары, атпен жүруге арналған дулығалар. Бұл дулығалардың әрқайсысы жалпы бас пен миды қорғауға бағытталған, бірақ атап айтқанда, спорт түріне байланысты жиі зақымдалған аймақтар күшейтіледі.

Сондықтан біздің жоба ми жарақаттарын зерттеуге және осы мәселені егжей-тегжейлі зерттеуге арналған модель құруға бағытталған. Импровизацияланған жинақталған мидың әрбір бөлігі микроконтроллерге қосылатын сенсорлармен жабдықталады, ол өз кезегінде деректерді өңдейді және визуализациялайды. Осылайша, біз бас миының жарақаттарын зерттейміз, әртүрлі күштердің әсерлерін имитациялай аламыз және сенсорлардан келетін деректерді көре аламыз.

Пайдаланылған ресурстар:

[1] Juebin Huang, Дисфункция головного мозга в зависимости от локализации,https://b2a.kz/Wis

[2] Сотрясение мозга при занятиях спортом в школе: состояние проблемы сегодня, https://internist.ru/publications/detail/sotryasenie-mozga-pri-zanyatiyakh-sportom-v-shkole-sostoyanie-problemy-segodnya/

[3] Ми бөліктері, https://stom.tilimen.org/sabati-tairibi-mi-bolikteri.html

Практикалық бөлім

Сабақтың бұл кезеңінде мидың қандай бөлімдері бар екені түсіндіріліп, gif-анимация арқылы [3] көрсетіледі.

Топтық жұмыс: ми бөлімдерінің қызметін зерттеу бойынша шағын зерттеу жұмысы және алынған мәліметтермен кестені толтыру.

Оқушыларға ми бөлімдері және олардың қызметі туралы мәтіндік материал [1] беріңіз. Топтарға бөлу:

Мидың әр бөлігінің қызметі бойынша 4 топ
Жарақат салдарынан мидың зақымдануы бойынша 4 топ

Сіз макетің бөліктерін қиып, оқушыларға тарата аласыз немесе жалпы мәліметтерді тарата аласыз.. Бұл әрекет шамамен 10 минутты алады.

Келесі кезекте оқушылар оқылған мәліметтер негізінде «Ми бөліктері және олардың қызметі» кестесін толтырады және толтырылған кестені талқылайды.

1.Ми үлгісін жасау

Дулығаны басып шығарыңыз (https://aka.ms/brain-hat-template/en?azure-portal=true)

Дулығаның екі бөлігін тұтас қара сызық бойымен кесіңіз.

Мидың әрбір бөлігіндегі кесу сызығын тауып, оны көлеңкеленген аймаққа қойыңыз, содан кейін оны таспамен немесе желім таяқшасымен жабыстырыңыз. Сонымен, біз дулығаның әр жағында жарты шардың пішінін аламыз.

Дулығаның үстіңгі жағындағы құлақшаларды пайдаланып, екі жартысын да таспамен немесе желіммен бекітіңіз.

Алынған мидың өлшеміндей шарды үрлеңіз (шындық үшін оған су құюға болады)

Шарға дулыға киіңіз. Оның жақсы сәйкес келетініне көз жеткізіңіз. Шардан дулығаны алып тастаңыз және қажет жерде таспаны алыңыз.

Үйге тапсырма:

«Спорт және ми жарақаттары» тақырыбына шағын зерттеу

Бұл спорттық жарыстар кезіндегі бас миының жарақаттары туралы зерттеу туралы. Студенттер спорттық іс-шара кезінде ми жарақаттары туралы мәліметтер оқиды. Осыдан кейін «Ми бөліктерінің зақымдануының салдары» кестесі толтырылып, талқылау жүргізілуде.

Course оралу

Келесі сабақ