1-сабақ
Мақсат:
- тағам құрамында көмірсуларды анықтау
- күрделі көмірсу — крахмалға сапалық реакция жасау
Күтілетін нәтижелер
Жобаны зерттегеннен кейін студенттер:
- Топтық жұмыс дағдыларын қалыптастырады
- алынған ақпаратты талдауды және қорытындылауды үйренеді
- көмірсулардың пайдалы және зиянды түрлерін ажырата біледі
- өз бетінше логикалық пайымдайды және қорытынды жасайды
Мұғалімге арналған нұсқаулық:
- Оқушыларды әр топта 3 оқушыдан болатындай етіп бөлу
- Зертханалық жұмысты бастамас бұрын сілтеме арқылы өтіп қауіпсіздік ережелерімен танысыңыз:
- Жұмыс парағын жүктеп алу үшін сілтемеге өтіңіз:
Теориялық бөлім
Көмірсулар — біздің тағамымызда кездесетін қоректік заттардың негізгі үш класының бірі. Көмірсулар — көміртегі, сутегі және оттегі атомдарынан тұратын органикалық молекулалар тобы.
Көмірсулар біздің денеміз үшін энергияның негізгі көзі болып табылады, өйткені олар оңай ыдырайды және глюкозаға айналады, ол жасушалар үшін энергияның негізгі көзі болып табылады. Көмірсулар жасушалар мен ұлпаларда құрылымдық элементтердің рөлін де атқара алады, сонымен қатар липидтер мен белоктардың алмасуына қатысады.
Практикалық бөлім
Нан және картоп құрамындағы көмірсу деңгейін тексерейік. Сіз оларды басқа да тағам түрлеріне алмастыра аласыз. Мысалы: күріш, бұршақ, т.б.
1-қадам. Ол үшін бізге қажетті материалдар:
- нан және картоп тілімдері
- крахмал
- йод ерітіндісі
2-қадам. Крахмал — бұл күрделі көмірсу. Крахмалға йод ерітіндісін тамызу арқылы оған сапалық реакция жасайық. Алдымен крахмал ерітіндісін дайындап алыңыз. Бір қасық крахмалды сумен араластырыңыз.
3-қадам. Ерітіндіге 2-3 тамшы йод тамызыңыз. Ерітінді түсі қою көк түске енеді.
4-қадам. Ал енді осы реакцияны тағам түрлерімен орындаңыз. Нан мен картоп тіліміне 2-3 тамшы йод тамызыңыз.
5-қадам. Нәтижелерге қарап, тұжырым жасаңыз.
6-қадам. Тәжірибе нәтижелерін Жұмыс парағында берілген кестеге енгізіңіз және жұмысты қорытындылаңыз:
| Үлгі | ерітінді түсі | көмірсу бар/жоқ |
нан тілімі | ||
картоп тілімі |
Қорытынды
Бұл практикалық жұмыста оқушылар тағам құрамында көмірсулардың бар-жоғын анықтады. Күрделі көмірсулардың бірі -крахмалды анықтауды үйренді.
Үй жұмысы
1. Көмірсулардың адам ағзасына әсерін зерттеу. Ғылыми мақалалар, кітаптар және онлайн ресурстар сияқты қолжетімді ақпарат көздерін пайдаланып, көмірсулардың қандағы глюкоза деңгейіне қалай әсер ететінін және көмірсулардың әртүрлі түрлері қант диабеті және семіздік сияқты аурулардың қаупін қалай арттыратынын немесе азайтатынын біліңіз.
2. Әртүрлі материалдарды (макарон, сабан, сіріңке және т.б.) пайдалана отырып, көмірсулар молекулаларының 3D моделін құрыңыз. Үлгіні қарапайым және күрделі көмірсулар арасындағы айырмашылықты түсіндіру үшін пайдаланыңыз.