Сабақ 1
Мақсаты:
- электр тізбектерін зерттеу
- электр энергиясының бірлігін атау
- электр энергиясының бағасын есептеу
Күтілетін нәтижелер:
Жобаны зерттегеннен кейін оқушылар:
- электр энергиясының жұмыс істеу процесін түсіну
- теориялық білім мен оларды шынайы әлемде қолдану арасындағы алшақтықты жою
- топтық жұмыс дағдыларын қалыптастыру
- алынған ақпаратты талдау және қорытындылау
- өз бетінше логикалық қорытынды жасау және қорытынды жасау
Мұғалімге арналған нұсқаулық
Оқушыларды топтарға бөліңіз.
Жұмыс парағын жүктеп алыңыз:
Сарамандық жұмысты бастамас бұрын сілтеме арқылы өтіп қауіпсіздік ережесімен танысыңыз:
Теориялық бөлім
Электр энергиясы — шамдар, компьютерлер, тоңазытқыштар және т.б. сияқты электр құрылғыларын қуаттандыру үшін пайдаланылатын энергия түрі. Электр энергиясы электр станциялары деп аталатын арнайы орындарда өндіріледі. Ол үйлер мен мектептерге жету үшін сымдар мен кабельдер арқылы толқын сияқты қозғалады.
Электр энергиясын артық жоймау үшін оны мұқият пайдалануымыз керек екенін есте ұстаған жөн.
Ватт (Вт) – электр қуаты бірлігінің өлшемі. Ғылыми есептеулерде ватт энергия өзгеруінің жылдамдығы (энергияның қаншалықты өзгеретіні) болып табылады.
Жарық диоды сымының ұзын бөлігі – оң заряд-анод, ал қысқа бөлігі -теріс заряд-катодты білдіреді.
Резистор — электр тогының ағынын шектеуге немесе басқаруға арналған пассивті электронды компонент.
Практикалық бөлім
Бағдаршам
Қадам 1. Картонға суретте көрсетілгендей схема салыңыз. Картонның жоғары жағынан 6 см, оң жақ және сол жақтан 4,5 см қалдырыңыз. Жарық диодтардың арасы 5 см. Жарық диод пен батарея бөлімінің арасы 6 см.
Қадам 2. Картонға белгілеген жерлерді тесіңіз. Тесілген жерлер арқылы жарық диодтары, ажыратқыштар мен батарея бөлімінің сымдармен байланысатын бөліктерін картонның келесі бетіне өткізуге керек.
Қадам 3. Жарық диодтарды бағдаршамның түстері ретімен картонның белгіленген жерлеріне орналастырыңыз. Ажыратқыштар мен батарея бөлімін де орналастырыңыз.
Қадам 4. Батарея бөлімінен шығып тұрған қара сымды ажыратқышқа ораңыз, ал қызыл сымды жасыл жарық диодының ұзын бөлігіне ораңыз. Жарық диодының қысқа бөлігі мен ажыратқышты резистор арқылы байланыстырыңыз.
Қадам 5. Екі дана сымдардың бір жақ ұштарын қара сым оралып тұрған ажыратқышқа ораңыз.
Қадам 6. Екі дана сымды алып жасыл жарық диодының ұзын бөлігіне ораңыз. Бір сымның екінші ұшын сары жарық диодына, екінші сымның екінші ұшын қызыл жарық диодына ораңыз.
Қадам 7. Ажыратқышқа ораған екі сымдардың бос қалған ұштарын екі ажыратқыштарға ораңыз.
Қадам 8. Сары жарық диодының қысқа бөлігі мен ажыратқышты резистор арқылы байланыстырыңыз. Қызыл жарық диодының қысқа бөлігі мен ажыратқышты резистор арқылы байланыстырыңыз.
Қадам 9. Осымен бағдаршам дайын. Әр түстің қасында тұрған ажыратқыштарын басу арқылы жарық диодтарды қосып өшіре аласыз.
Қадам 10. Төмендегі сұрақтарға жауап беру арқылы қорытынды жасаңыз:
- Бағдаршамның жұмыс істеуі үшін жарықдиодты батареяға қосудың қандай бөлшектері мен схемасын пайдалану керек?
- Резисторлар қандай функцияларды орындайды және оларды бағдаршам тізбегіне қалай дұрыс қосуға болады?
- Бағдаршамға қандай қосымша жақсартулар немесе мүмкіндіктер қосуға болады?