4 апта

5. Басқа бөлшектерді дайындау

• Картонға диаметрі 4,5 см 8 шеңбер сызыңыз
• Ортасынан 2,3 см сызық сызыңыз
• Қаламмен сегменттің ұштарында шашлық таяқшалары үшін тесіктер жасаңыз

• Дөңгелектердің арасында 1 см бос орын болатындай етіп 2 шеңбердің тесіктеріне 4 см шашлықтарды салыңыз.
• Бөлшектің сыртына желім жағыңыз (жасыл көрсеткілермен көрсетілген аймақ). Шашлык пен шеңбер арасындағы тік бұрышты сызғышпен тексеріңіз.

Шашлықты қалған шеңберлерге дәл осылай бекітіңіз.

Шеңберлерді шашлық бөліктерімен байланыстырыңыз (өлшемдері мен бекіту нүктелері төмендегі суретте көрсетілген). Термопластикалық желім қолданыңыз.

Шашлықты бұрын көрсетілгендей шырын сабанының бір бөлігімен ораңыз (аумақтары төмендегі суретте көрсетілген).

• Қозғалтқыш макетінің жоғарғы бөлігін екіге бөліп, ортасынан перпендикуляр сызыңыз.
• Макеттің төменгі жағынан 5 см артқа шегініп, алдыңғы сызыққа перпендикуляр сызыңыз.
• Макеттің екінші жағына дәл осылай сызықтар сызыңыз.

Сызықтың қиылысқан жерлерінде шашлық үшін тесіктер жасаңыз (нүктелер төмендегі суретте көрсетілген).

• Суретте көрсетілгендей жасалған тесіктерге шеңберлері бар бөлікті орнатыңыз. Цилиндрлерге арналған пластик қаптардың астындағы шеңберлерді ортаға салуға тырысыңыз.
• Шеңберлері бар бөлікті орнатпас бұрын, тесіктерден шашлық өтетін жерлерді шырын түтігінің бөлігімен ораңыз (бұл шара іштен жанатын қозғалтқыш бөліктерінің біркелкі қозғалысын қамтамасыз ету үшін қажет; аймақтар сары көрсеткілермен көрсетілген).

• Шашлыктарды қосымша қолдауға арналған бөліктердің өлшемдері төмендегі суретте көрсетілген.
• Қолдау үшін бөліктердің үшбұрышты тесіктеріне шашлық салу керек. Шашлықты орнатқаннан кейін, үстіңгі бөлік картон және желіммен жабылуы керек. (Шашлык тесікте тым тығыз болмауы керек. Шашлықты тесікте еркін айнала алатындай етіп орнатуға тырысыңыз).

• Картоннан радиусы 3 см 2 шеңберді кесіңіз.
• Шеңберлерге радиусы 2 см шеңбер сызыңыз.
• Шеңберлердің ортасында шашлық үшін тесіктер жасаңыз.

1. Геометриядан алынған формула бойынша ішкі шеңбердің ұзындығын есептеңдер. Ені 2 см және ішкі шеңбердің ұзындығына тең картон бөлігін кесіңіз (картонның ұзындығын шеңберден 1 см ұзынырақ алыңыз, бөлшектерді бекіткеннен кейін қажет емес бөлігін кесуге болады).

2. Шашлык таяқшасын қолданып картонның бір бетін алып тастаңыз.

3. Ішкі шеңберге картонның бір бөлігін жапсырыңыз. Ішкі жағына желім жағыңыз.

• Алынған бөлікті қозғалтқыш орналасуының сол жағына орнатыңыз (алдыңғы жағынан қарағанда).
• Алдымен шеңбердің бекітілген картоны бар бірінші бөлігін шашлық таяқшасына орнатыңыз. Орналасу мен шеңбер арасында 2 мм бос орын қалдырыңыз. Ортасына желім қолдану арқылы бөліктерді бекітіңіз. Желім кепкеннен кейін, екінші шеңбердің ішкі шеңберіне желім жағып, екінші бөлікті шашлық таяқшасына салыңыз. Бөлшектерді бекіту үшін екінші шеңбердің ортасына желім жағыңыз. 

• Жоғарыдан 2 см және оң жақтан 1 см артқа қадам жасаңыз. 1 см x 1 см шаршы сызыңыз және оны кесіңіз (аудан суретте көрсетілген).
• Төмендегі суретте көрсетілгендей төртбұрышты қосқышы бар төртбұрышты картонның бір бөлігін шаршы алаңның үстіне жабыстырыңыз (картон бөлігінің өлшемі редукторы бар қозғалтқыштың өлшеміне шамамен сәйкес келуі керек).

• Балмұздақ таяқшаларының бөліктерін қосу үшін термопластикалық желім арқылы суретте көрсетілген пішінге біріктіріңіз.
• Алынған бөлікті редукторлы қозғалтқышқа термопластикалық желіммен жабыстырыңыз
• Төртбұрышты тесікке ағаш бөлігін қою арқылы қозғалтқышты картонға жабыстырыңыз.

1. 

• Картоннан радиусы 4 см 2 шеңберді кесіңіз.
• Шеңберлерге радиусы 3 см шеңбер сызыңыз.
• Шеңберлердің ортасында шашлық таяқшалары үшін тесіктер жасаңыз.

Геометрия формуласы бойынша ішкі шеңбердің ұзындығын есептеңіз. Ені 2 см және ішкі шеңбердің ұзындығына тең картон бөлігін кесіңіз (картонның ұзындығын шеңберден 1 см ұзынырақ алыңыз, бөлшектерді бекіткеннен кейін қажет емес бөлігін кесуге болады).

2. Шашлық таяқшасын қолданып картонның бір бетін алып тастаңыз.

3. Картонның бір бөлігін ішкі шеңберге жабыстырыңыз. Ішкі жағына желім жағыңыз.

Алдымен шеңбердің бірінші бөлігін ағаш бөлікке орнатыңыз. Макет пен шеңбер арасында 2 мм бос орын қалдырыңыз. Ортасына желім қолдану арқылы бөліктерді бекітіңіз. Желім кепкеннен кейін, екінші шеңбердің ішкі шеңберіне желім жағып, екінші шеңберді ағаш бөлігіне орнатыңыз. Бөлшектерді бекіту үшін екінші шеңбердің ортасына желім жағыңыз.

1.

• Алынған екі шеңберге жіпті орап, ұзындығын өлшеңіз.
• Ені 1,8 см жане арканнын узынтығынан 1 см үлкен картон кесіндісін алыңыз

2. Төмендегі суреттегідей дөңес пішіндерді жасау үшін картонның бір бетін шашлық таяқшасын қолданып алып тастаңыз.

3. Алынған картон бөлігімен екі шеңберді ораңыз. Картон бөлігінің ұшын термопластикалық желіммен бекітіңіз.

Редукторды батарея бөліміне қосыңыз.

Бейне көрсетілім төмендегі бейнеде көрсетілген.

Қорытынды

Оқушылар іштен жанатын қозғалтқыштың үлгісін құрастыру арқылы инженерлік дағдыларын дамытты. Іштен жанатын қозғалтқыш макетінің дизайнын жақсарту туралы ойлану және өз идеяларыңызды қосу ұсынылады.

Бағалау

PBL бойынша бағалау критерийлері:

Problem based learning (проблемалық-бағдарлы оқыту)– бұл шынайы, қызықты және күрделі сұраққа, проблемаға немесе қиындыққа жауап іздеу және жоба бойынша жұмыс істеу арқылы (4-апта бойы) оқушылар білім мен дағдыларды игеретін оқыту әдісі. (сілтеме бойынша өтіңіз(PBLrubrics) )

Жобаны бағалау үшін, бірінші аптада оқушыларға осы материалды (PBLrubrics – сілтеме) беріңіз:

– оқушылар қандай критерийлер бойынша дайындалу керектігін алдын ала түсінді,

– оқушылар өз әріптестеріне тиісті баға бере алды.