Грампозитивті және грамтеріс бактерияларды анықтау

Мектеп жағдайына арналған қауіпсіз микроорганизмдер:

Көз	Құрамындағы микроорганизмдер	Ерекшелігі
Йогурт және қышқыл сүт өнімдері	Lactobacillus (грампозитивті таяқшалар)	Жағынды жасап, бояуға болады
Нан зеңі / ашытқы (Saccharomyces cerevisiae)	Эукариоттар, бірақ Gram әдісінде салыстыру үшін қолданылады	Қауіпсіз және көрнекі
Пробиотикалық капсулалар	Көбіне грампозитивті, қауіпсіз бактериялар	Дәріханада немесе денсаулық дүкендерінде сатылады
Тірі мәдениеті бар айран, кефир	Streptococcus thermophilus — грампозитивті кокктар	Микроскопта бақылауға ыңғайлы
Көкөніс/жеміс қабығының беті	Әдетте грамтеріс таяқшалар	Қияр, алма секілді табиғи үлгілерден алуға болады
Топырақ (өңделмеген)	Түрлі грампозитивті және грамтеріс бактериялар	Түрлі пішін мен бояуды көрсетуге болады
Пробиотикалық ашытқылар / кефир саңырауқұлақтары	Қауіпсіз және микроскопта айқын көрінеді

1-қадам. Жағындыны дайындау

• Таза заттық әйнекке дистилденген судың бір тамшысын тамызыңыз.
• Асептикалық тәсілмен (таза құралмен) аз мөлшерде бактерия алыңыз немесе дайын оқу препараты қолданыңыз.
• Үлгіні әйнек бетіне жұқа қабат етіп жағыңыз (тым қалың болмауы керек).
• Жағындыны ауада құрғатыңыз, кейін оны бекітіңіз (жеңіл қыздыру арқылы немесе нұсқаулыққа сай).

2-қадам. Бояу кезеңдері

• Кристаллды күлгін ерітіндісін жағыңыз, 1 минут күтіңіз, содан соң сумен шайыңыз.
• Люголь ерітіндісін (йод) қосыңыз, 1 минуттан кейін шайыңыз.
• 95% этанолмен түссіздендіріңіз — шамамен 20 секунд (көп ұстамаңыз), кейін шайыңыз.
• Сафраниндпен қарсы бояу жасаңыз, 1 минут күтіңіз.
• Сумен шайып, сүзгі қағазымен ақырын құрғатыңыз.

3-қадам. Микроскоп арқылы бақылау

• Препаратты микроскоптың үстеліне қойып, алдымен аз үлкейту арқылы қараңыз.
• Кейін жоғары үлкейтуге (иммерсия немесе 100× объектив) ауысыңыз.

Клеткалардың түсіне назар аударыңыз:

Күлгін түсті — грампозитивті бактериялар

Қызғылт/қызыл түсті — грамтеріс бактериялар

Көргеніңізді дәптерге салыңыз (немесе фото түсіріңіз), бактерия пішіндерін және түстерін белгілеңіз.

Нәтижелерді тіркеу кестесі

№	Бояу кезеңі	Клетка түсі	Бактерия түрі	Бақылау нәтижесі
1	Кристаллды күлгін
2	Йод (Люголь ерітіндісі)
3	Спиртпен түссіздендіру
4	Сафранин

Талдау және қорытынды

Нәтижелерді бактериялардың жасуша қабырғасының құрылысына байланысты түсіндіріңіз:

• Грампозитивті — қалың пептидогликан қабаты.
• Грамтеріс — қабаты жұқа және сыртқы мембранасы бар.

Төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз:

• Екі топты анық ажырату мүмкін болды ма?
• Қандай қателер орын алуы мүмкін (мысалы, жағынды тым қалың, спиртпен артық өңдеу)?
• Келесі жолы бояудың сапасын қалай жақсартуға болады?