Тірі өсімдік жасушасын (Элодея) бақылау

1-қадам. Препаратты дайындау.

• Пинцетпен элодеяның кішкентай жапырағын үзіп алыңыз (жасылдау, жас жапырақты таңдаған жөн).
• Жапырақты заттық әйнекке қойыңыз.
• Оның үстіне су тамызыңыз.
• Ауа көпіршіктері пайда болмау үшін абайлап жабын әйнекпен жабыңыз.

2-қадам. Микроскоппен бақылау

• Препаратты микроскоптың заттық үстеліне қойыңыз.
• Аз ұлғайтуда (40×) жапырақ бөлігін тауып, жасушалардың пішіні мен қабырғаларының орналасуын анықтаңыз.
• Содан кейін ұлғайтуды арттырыңыз (100× немесе 400×).
• Цитоплазма ішіндегі ұсақ жасыл денешіктер — хлоропластарды табыңыз.
• Жіңішке фокус реттегішін қолданып, жасуша ішіндегі хлоропласттардың қозғалысын байқауға тырысыңыз (цитоплазмалық қозғалыс).
• Назар аударыңыз: жасушаның ортасында хлоропластар аз — бұл орынды вакуоль алып жатыр.

3-қадам. Бақылау және сурет салу

Дәптерге элодеяның бір жасушасын салыңыз, келесі бөліктерді көрсетіңіз:

• жасуша қабырғасы;
• цитоплазма;
• хлоропластар;
• вакуоль;
• ядро (егер көрінсе).

Суреттің астына жазыңыз: «Элодея жасушасы, ұлғайту ___×».

 Бақылау нәтижелері:

• Элодея жасушалары төртбұрышты пішінді және қатарланып орналасқан, кірпіш тәрізді құрылым түзеді.
• Жасуша қабырғасы арқылы көптеген жасыл хлоропласттары бар цитоплазма көрінеді.
• Жаңа дайындалған препаратта хлоропластар қозғалыста болады — бұл үлкен ұлғайтуда айқын байқалады.
• Жасушаның ортасында орналасқан үлкен вакуоль цитоплазманы шетке қарай ығыстырып тұрады.